Έναν μήνα και κάτι μετά τους αμερικανικούς αεροπορικούς βομβαρδισμούς, ανήμερα τα Χριστούγεννα, στη βορειοδυτική Νιγηρία εναντίον τζιχαντιστών, το κύμα βίας συνεχίζει να πλήττει την πολυπληθέστερη χώρα της Αφρικής, εγείροντας ερωτήματα για τον δημόσια διακηρυγμένο στόχο του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ να βάλει τέλος σε αυτήν που χαρακτηρίζει «γενοκτονία» και «διωγμό» των χριστιανών.
Οι κατηγορίες αυτές της Ουάσιγκτον αντικρούονται τόσο από την κυβέρνηση της Νιγηρίας, όσο και από τους περισσότερους ειδικούς, που επισημαίνουν ότι οι επιθέσεις βάζουν στο στόχαστρο χριστιανούς και μουσουλμάνους χωρίς διάκριση.
Αναλυτές για ζητήματα ασφαλείας σημειώνουν πως η συνέχιση της βίας τζιχαντιστικών οργανώσεων και συμμοριών κακοποιών στη Νιγηρία δεν θα έπρεπε να εκπλήξει κανέναν μετά τα πλήγματα που, όπως και η ρητορική του προέδρου Τραμπ, στην πραγματικότητα δεν αποκλείεται να αύξησαν τους κινδύνους για τους χριστιανούς.
«Χρειάζονται πολλά περισσότερα από, ξέρετε, μερικούς βομβαρδισμούς, για να αντιμετωπιστούν οι προκλήσεις ασφαλείας στη Νιγηρία», εξήγησε ο Καμπίρ Αντάμου, ειδικός εταιρείας συμβούλων στη Νιγηρία ειδικευμένης σε ζητήματα ασφάλειας και στη συλλογή πληροφοριών, της Beacon Security and Intelligence.
Ο ίδιος κρίνει ότι απαιτείται «ολιστική προσέγγιση», ιδίως να καταπολεμηθεί ο συνδυασμός «της μαζικής φτώχειας», της «αδυναμίας των δομών και της διακυβέρνησης» και των δικτύων χρηματοδότησης και υλικής υποστήριξης τζιχαντιστών και κακοποιών.
Μια εβδομάδα και κάτι μετά τους αμερικανικούς βομβαρδισμούς, που εξαπολύθηκαν «σε συντονισμό» με τις αρχές της Νιγηρίας, στην πολιτεία Σόκοτο, εναντίον μελών της οργάνωσης Ισλαμικό Κράτος στη Δυτική Αφρική (ΙΚΔΑ), τουλάχιστον οκτώ στρατιωτικοί σκοτώθηκαν όταν ανατινάχτηκε αυτοσχέδιος εκρηκτικός μηχανισμός τοποθετημένος στο πλάι δρόμου, καθώς περνούσε από το σημείο όπου βρισκόταν το όχημά τους, στην πολιτεία Μπόρνο (βορειοανατολικά).
Μια ημέρα νωρίτερα, ένοπλοι εξαπέλυαν έφοδο εναντίον χωριού στην πολιτεία του Νίγηρα (κεντρικά και βόρεια), σκοτώνοντας τουλάχιστον 30 ανθρώπους κι απαγάγοντας δεκάδες άλλους.
Μερικές ημέρες πριν από τις συνομιλίες για την ασφάλεια ανάμεσα σε αξιωματούχους των ΗΠΑ και της Νιγηρίας στην Αμπούτζα, την περασμένη εβδομάδα, βαριά οπλισμένες συμμορίες, που γενικά αποκαλούνται bandits από τις αρχές, απήγαγαν πάνω από 170 πιστούς στην πολιτεία Καντούνα (βόρεια), σε σειρά εφόδων εναντίον εκκλησιών.
Απολογισμός αβέβαιος
Στο μέλλον, η Ουάσιγκτον θα παρέχει ροή πληροφοριών αντλημένων με πτήσεις αναγνώρισης, στο πλαίσιο της υποστήριξής της στις επιχειρήσεις της πολεμικής αεροπορίας της Νιγηρίας. Ο πραγματικός αντίκτυπος της υποστήριξης αυτής ωστόσο μένει να φανεί. Η αμερικανική υποστήριξη αφότου ξέσπασε η εξέγερση των τζιχαντιστών το 2009 στη βόρεια Νιγηρία δεν επέτρεψε να σταματήσει το αέναο κύμα βίας.
Ωστόσο, πώληση όπλων αξίας 346 εκατομμυρίων δολαρίων πέρυσι προκάλεσε ανησυχίες σε υπερασπιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, εξαιτίας του επιεικώς αμφιλεγόμενου ιστορικού των ενόπλων δυνάμεων της Νιγηρίας, που έχουν κατηγορηθεί για βομβαρδισμούς αμάχων «κατά λάθος» επανειλημμένα.
Άλλωστε, οι στρατιωτικές επιχειρήσεις των ΗΠΑ στο ευρύτερο Σαχέλ δεν σταμάτησαν τους τζιχαντιστές, η δράση των οποίων παραμένει μάστιγα στην Μπουρκίνα Φάσο, στο Νίγηρα και στο Μάλι. Η Νιγηρία επιδίδεται εδώ και πολύ καιρό σε δικές της επιχειρήσεις αναγνώρισης και συλλογής πληροφοριών κι εξαπολύει αεροπορικούς βομβαρδισμούς για να αντιμετωπίσει τη μακρόχρονη δράση των τζιχαντιστών και της πλειάδας των συμμοριών που δρουν χωρίς κανένα ιδεολογικό κίνητρο, με αποκλειστικό ελατήριο το κέρδος.
Ο σύμβουλος εθνικής ασφαλείας της Νιγηρίας, Νούχου Ριμπάντου, ο οποίος εκφράστηκε κατά τη διάρκεια των διμερών συνομιλιών, διαβεβαίωσε ότι η ενίσχυση της συνεργασίας ήδη «επέτρεψε να εξουδετερωθούν πολλές εκατοντάδες τρομοκράτες, να καταστραφούν πλατφόρμες ανεφοδιασμού τους και να αναχαιτιστούν άνθρωποι-κλειδιά που τους διευκόλυναν και τους ανεφοδίαζαν».
Το Γαλλικό Πρακτορείο επισημαίνει πως δεν είναι σε θέση να επαληθεύσει τον ισχυρισμό αυτόν. Οι γραμμές των μετώπων στη Νιγηρία εκτείνονται σε αχανείς περιοχές στις επαρχίες, όπου η παρουσία του κράτους είναι σχεδόν ανύπαρκτη.
Χριστιανοί σε κίνδυνο;
«Όποιος κι αν είναι ο αριθμός των μελών του ΙΚ που σκοτώθηκαν», οι αμερικανικοί βομβαρδισμοί επέτρεψαν «στις νιγηριανές δυνάμεις ασφαλείας να πλήξουν στόχους σε κίνηση», τζιχαντιστές που είχαν τραπεί σε φυγή, είπε στο Γαλλικό Πρακτορείο ο υποστράτηγος Τζον Μπρέναν, υποδιοικητής στο μεικτό διοικητήριο των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων που είναι αρμόδιο για την αφρικανική ήπειρο (AFRICOM, «διοίκηση Αφρικής») και μέλος της αμερικανικής αντιπροσωπείας που επισκέφτηκε την Αμπούτζα την περασμένη εβδομάδα.
Η προσεχής συνεργασία θα αφορά, κατ’ αυτόν, «όλο το εύρος της ανταλλαγής πληροφοριών, των τακτικών, των τεχνικών και των διαδικασιών, καθώς και τη βοήθεια για την απόκτηση περισσότερων εξοπλισμών». Ουδεμία από τις οργανώσεις που δρουν στη Νιγηρία δεν έχει πει δημόσια πως θα βάλει τους χριστιανούς στο στόχαστρο σε αντίδραση στις δηλώσεις του αμερικανού προέδρου.
Όμως σειρά μαζικών απαγωγών και φονικών επιθέσεων εναντίον χριστιανικών κοινοτήτων, αποδιδόμενες στο ΙΚΔΑ, ανησυχούν ερευνητές. «Είχαν ήδη γίνει πολλαπλές επιθέσεις εναντίον χριστιανών πριν από τα πλήγματα», σημείωσε ο Τζέιμς Μπαρνέτ του πανεπιστημίου της Οξφόρδης, ειδικός για τις συγκρούσεις στη Νιγηρία.
«Όμως η περίοδος που ακολούθησε ήταν επίσης εξαιρετικά βίαιη… Μπορούμε λοιπόν να πούμε, a minima, ότι τα αμερικανικά αεροπορικά πλήγματα κάθε άλλο παρά βοήθησαν», πρόσθεσε. Στο μεταξύ, δεκάδες σχολεία παραμένουν κλειστά στο βόρειο τμήμα της χώρας, έπειτα από τη μαζική απαγωγή στο καθολικό σχολείο Saint Mairy, στην πολιτεία του Νίγηρα.
Πάνω από 250 μαθητές, μαθήτριες και εκπαιδευτικοί απήχθησαν τον Νοέμβριο του 2025 στο εκπαιδευτικό ίδρυμα, στην κορύφωση της διπλωματικής διένεξης ανάμεσα στην Αμπούτζα και την Ουάσιγκτον, εξαιτίας της ρητορικής του Ντόναλντ Τραμπ. Έκτοτε η Νιγηρία και οι ΗΠΑ έχουν πρακτικά συμφιλιωθεί και οι μαθητές αφέθηκαν ελεύθεροι, όμως η κατάσταση εξακολουθεί να θεωρείται πολύ επικίνδυνη για να ανοίξει ξανά το σχολείο αυτό.
Πηγή: ΑΠΕ – ΜΠΕ
