Οι παγκόσμιες στρατιωτικές δαπάνες μειώθηκαν για δεύτερη συνεχή χρονιά το 2013, κυρίως λόγω των περικοπών των αμυντικών δαπανών των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής, όπως ανακοίνωσε χθες ένα σουηδικό ινστιτούτο μελετών.
Όμως άλλες χώρες που βρίσκονται στις κορυφαίες θέσεις της παγκόσμιας κατάταξης σε ό,τι αφορά τις στρατιωτικές δαπάνες, όπως η Κίνα, η Ρωσία και η Σαουδική Αραβία, αύξησαν τις δικές τους, ανέφερε το Διεθνές Ινστιτούτο Μελετών για την Ειρήνη της Στοκχόλμης (SIPRI).
Το SIPRI εκτίμησε ότι οι παγκόσμιες στρατιωτικές δαπάνες ανήλθαν συνολικά σε 1,75 τρισεκ. δολάρια το 2013, δηλαδή μειώθηκαν κατά 1,9% σε σύγκριση με το 2012.
Οι ΗΠΑ παρέμειναν στην πρώτη θέση στις στρατιωτικές δαπάνες με 640 δισεκ. δολάρια, που ήταν πάντως μειωμένες κατά 7,8% σε ετήσια βάση, ανέφερε το SIPRI, που επισήμανε την αποχώρηση των αμερικανικών δυνάμεων από το Αφγανιστάν και το Ιράκ καθώς και τις δημοσιονομικές περικοπές που ενέκρινε το αμερικανικό Κογκρέσο ως τις αιτίες για αυτό.
Το μέγεθος των στρατιωτικών δαπανών των ΗΠΑ, παρά τη μείωσή τους, παρέμεινε πάντως ίσο με αυτές των επόμενων εννέα κρατών στην κατάταξη. Το SIPRI επισήμανε ότι εξαιρουμένων των περικοπών στις αμερικανικές στρατιωτικές δαπάνες, το ποσό που δαπανήθηκε στον τομέα της άμυνας σε διεθνές επίπεδο αυξήθηκε κατά 1,8% το 2013.
Η Κίνα, η οποία βρέθηκε στη δεύτερη θέση, αύξησε τις δικές της στρατιωτικές δαπάνες κατά 7,4% σε ετήσια βάση, σε 188 δισεκ. δολάρια κατ’ εκτίμηση, ενώ η Ρωσία, που κατατάχθηκε τρίτη, αύξησε τις δικές της δαπάνες κατά σχεδόν 5%, στα 87,8 δισεκ. δολάρια.
Η Σαουδική Αραβία δαπάνησε 67 δισεκ. δολάρια το 2013, ένα ποσό αυξημένο κατά 14% σε ετήσια βάση, γεγονός που σήμανε την άνοδό της από την έβδομη την τέταρτη θέση σε παγκόσμιο επίπεδο.
Ακολούθησαν, για να κλείσουν την πρώτη δεκάδα, η Γαλλία, η Βρετανία, η Γερμανία, η Ιαπωνία, η Ινδία και η Νότια Κορέα.
Οι διαφοροποιήσεις ανά γεωγραφική περιοχή εξακολούθησαν να είναι μεγάλες. Οι δαπάνες μειώθηκαν στη Βόρεια Αμερική, στη Δυτική και στην Κεντρική Ευρώπη και στην Αυστραλία, καθώς συνεχίστηκε η επιβολή πολιτικών δημοσιονομικής λιτότητας, αλλά αυξήθηκαν στην Αφρική, στην Ασία, στην Ανατολική Ευρώπη, στη Λατινική Αμερική και στη Μέση Ανατολή.
«Σε ορισμένες περιπτώσεις αυτό είναι η φυσική συνέπεια της οικονομικής ανάπτυξης ή της αντίδρασης σε πραγματικές ανάγκες άμυνας», επισήμανε ο Σαμ Πέρλο-Φρίμαν, επικεφαλής του προγράμματος του SIPRI για τις στρατιωτικές δαπάνες.
«Σε άλλες περιπτώσεις αντανακλά μια κατασπατάληση πόρων από τους φυσικούς πόρους, την κυριαρχία αυταρχικών καθεστώτων ή αναδυόμενες κούρσες εξοπλισμών σε περιφερειακό επίπεδο», πρόσθεσε ο ίδιος.
Η αύξηση των στρατιωτικών δαπανών της Κίνας αποτέλεσε, σύμφωνα με το ινστιτούτο, την κύρια αιτία για τη συνολική αύξηση στην Ασία, η οποία ανήλθε σε 3,6%. Οι στρατιωτικές δαπάνες αυξήθηκαν επίσης στις Φιλιππίνες και στο Βιετνάμ, δύο κράτη που έχουν εδαφικές διενέξεις με την Κίνα. Η Ιαπωνία εξάλλου ανέσχεσε τις περικοπές στις δικές της αμυντικές δαπάνες εξαιτίας των ανησυχιών στο Τόκιο για την αυξανόμενη κινεζική στρατιωτική ισχύ, σχολίασε το SIPRI.
Στην Μέση Ανατολή, οι στρατιωτικές δαπάνες αυξήθηκαν κατά 4% σε ετήσια βάση. Οι μεγαλύτερες αυξήσεις καταγράφηκαν στο Μπαχρέιν και στο Ιράκ. Οι στατιστικές είναι ελλιπείς για πολλές χώρες, ανάμεσά τους για το Ιράν, τη Συρία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Η γεωγραφική περιοχή στην οποία καταγράφηκε η μεγαλύτερη αύξηση των στρατιωτικών δαπανών το 2013 ήταν η Αφρική — ανήλθε στο 8,3% σε ετήσια βάση, σύμφωνα με το SIPRI. Οι χώρες όπου καταγράφηκαν οι υψηλότερες στρατιωτικές δαπάνες, η Αλγερία και η Ανγκόλα, χρησιμοποίησαν τα έσοδά τους από το πετρέλαιο και το αέριο για την αύξηση των αμυντικών δαπανών τους.
Αυτές οι δύο χώρες είναι ανάμεσα στα συνολικά 23 κράτη —ανάμεσα στα υπόλοιπα συμπεριλαμβάνονται το Αφγανιστάν, η Αργεντινή, η Αρμενία, το Αζερμπαϊτζάν, η Κίνα, η Γκάνα, η Παραγουάη, η Ρωσία και η Σαουδική Αραβία— που διπλασίασαν τις στρατιωτικές τους δαπάνες από το 2004.
Πολλά από τα 23 αυτά κράτη έχουν κοινά χαρακτηριστικά: καταγράφουν σθεναρή οικονομική ανάπτυξη, μεγάλα έσοδα από πετρέλαιο και αέριο ή σπαράσσονται από εσωτερικές και περιφερειακές συρράξεις.
Το ινστιτούτο επισημαίνει ότι στον υπολογισμό των στρατιωτικών δαπανών συμπεριλαμβάνει τις μισθοδοσίες των στελεχών των ένοπλων δυνάμεων, τα επιχειρησιακά τους κόστη, τις αγορές όπλων κι εξοπλισμού καθώς και την έρευνα και την ανάπτυξη οπλικών συστημάτων.
Το SIPRI δημιουργήθηκε το 1966 από το κοινοβούλιο της Σουηδίας για να παρακολουθεί τις στρατιωτικές δαπάνες και τις συγκρούσεις.
