Τις εβδομάδες πριν από την έλευση περισσότερων από 70.000 μεταναστών στον ισπανικό θύλακα της Θέουτα, οι συνοριοφύλακες προειδοποίησαν την κεντρική κυβέρνηση της Ισπανίας ότι αυξανόμενος αριθμός ατόμων, υποκινούμενος από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, έφτανε δια θαλάσσης, εκφράζοντας φόβους για κλιμάκωση. Σύμφωνα με δηλώσεις στο Reuters, η ισπανική κυβέρνηση δεν έλαβε υπόψη τις προειδοποιήσεις και εφάρμοσε ελάχιστα μέτρα.
Στις 29 Ιουνίου δημοσιεύθηκε δικαστική απόφαση, η οποία όριζε ότι οι μετανάστες θα μπορούσαν να απωθηθούν άμεσα μόνο αν διέσχιζαν φυσικό εμπόδιο, διευκρινίζοντας πως όσοι κολυμπούσαν προς τον θύλακα δεν εμπίπτουν σε αυτή την κατηγορία. Η είδηση αυτή, σε συνδυασμό με βίντεο από επιτυχείς διελεύσεις, ενθάρρυνε περισσότερους να επιχειρήσουν την είσοδο.
Η ισπανική κυβέρνηση απέδωσε τη μαζική άφιξη της 29ης και 30ης Ιουλίου σε παραπληροφόρηση που διακινήθηκε από εγκληματικά δίκτυα. Ωστόσο, δημόσιες και ιδιωτικές προειδοποιήσεις συνδικάτων συνοριακών εργαζομένων, τις οποίες εξέτασε το Reuters, επιβεβαιώνουν ότι οι αρχές είχαν ενημερωθεί εγκαίρως για πιθανή κλιμάκωση.
Οι ισπανικές αρχές αναφέρουν 80 νεκρούς, ενώ οι μαροκινές 14, με τις οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων να εκτιμούν ότι ο αριθμός των 94 επιβεβαιωμένων θανάτων ενδέχεται να είναι υψηλότερος λόγω αγνοουμένων.
«Ένα εκρηκτικό κοκτέιλ»
Ο Ρασίντ Σμπίχι, εκπρόσωπος του συνδικάτου της Πολιτικής Φρουράς AUGC στη Θέουτα, δήλωσε ότι αν και η κλίμακα των γεγονότων της 30ης Ιουλίου ήταν απρόβλεπτη, η δικαστική απόφαση λειτούργησε καταλυτικά. «[Αλλά] καταλάβαμε ότι η απόφαση θα προκαλούσε περισσότερες αφίξεις. Η απόφαση, οι εγκληματικές συμμορίες και τα δίκτυα κοινωνικής δικτύωσης ήταν ένα εκρηκτικό κοκτέιλ», ανέφερε.
Εκπρόσωπος του ισπανικού υπουργείου Εσωτερικών δήλωσε ότι οι αρχές μελέτησαν διάφορες επιλογές πριν την τοποθέτηση πλωτού φράγματος την 1η Αυγούστου, υποστηρίζοντας ότι η ανάλυση επέτρεψε την εγκατάσταση μόλις 48 ώρες μετά τη μαζική άφιξη.
Το νομικό κενό
Το Reuters εξέτασε έξι έγγραφα και επιστολές συνδικάτων προς τον εκπρόσωπο της εθνικής κυβέρνησης και τον αρχηγό της αστυνομίας, που ζητούσαν καθοδήγηση. Το συνδικάτο AUGC ανέφερε στις 10 Ιουλίου ότι η απόφαση «άνοιξε ένα νομικό κενό που μόνο καλά καθορισμένα πρωτόκολλα μπορούν να κλείσουν».
Παράλληλα, η αστυνομική ένωση SUP προειδοποίησε στις 13 Ιουλίου ότι εγκληματικές συμμορίες προσαρμόζουν τις μεθόδους τους, ζητώντας ενισχύσεις. Σε επιστολή της 23ης Ιουλίου, το συνδικάτο ζήτησε τη δημιουργία προσωρινού κέντρου υποδοχής λόγω των συνεχιζόμενων αφίξεων.
Εκπρόσωπος του κυβερνητικού εκπροσώπου στη Θέουτα δήλωσε ότι δεν υπάρχει συσχέτιση μεταξύ των προγενέστερων αφίξεων και της μαζικής διέλευσης, προσθέτοντας ότι υπήρχε συνεχής επικοινωνία με τις δυνάμεις ασφαλείας.
Το Μαρόκο, το οποίο έλαβε 152 εκατομμύρια ευρώ από την ΕΕ το 2023 για συνοριακό έλεγχο, εντείνει τα μέτρα όταν εντοπίζει κλήσεις για συλλογικές διελεύσεις. Παρά τις ενδείξεις από τα μέσα Ιουλίου, τα αυστηρά μέτρα στο Μαρόκο ξεκίνησαν μόλις μία έως δύο ημέρες πριν από τη μαζική διέλευση. Ο Ρικάρντο Φαμπιάνι του International Crisis Group χαρακτήρισε τη στάση αυτή «αποτυχία πολιτικής». Ανώτερος Μαροκινός αξιωματούχος δήλωσε ότι η αύξηση των δυνάμεων ασφαλείας δεν θα απέδιδε, καθώς ο παράγοντας έλξης ήταν υπερβολικά ισχυρός.
Η ΕΕ δηλώνει πρόθυμη για περαιτέρω οικονομική στήριξη, ενώ ο Μαροκινός υπουργός Δικαιοσύνης Αμπντελατίφ Ουάχμπι δήλωσε πρόσφατα στο πρακτορείο EFE: «Εάν η Ισπανία ανακοινώσει ότι είναι πρόθυμη να δεχτεί όλους τους μετανάστες, γιατί αναγκάζουμε τους ανθρώπους να πηδήξουν τον φράχτη και να πεταχτούν στη θάλασσα; Ας ανοίξουμε τα σύνορα… Αν πρόκειται να τους δεχτείτε, γιατί τους σταματάμε;»
Πηγή: Reuters
