To Συμβούλιο της ΕΕ ενέκρινε σήμερα (23.07.2026) το 21ο πακέτο περιοριστικών μέτρων κατά της Ρωσίας.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση του Συμβουλίου, το νέο πακέτο κυρώσεων περιλαμβάνει «σκληρές οικονομικές κυρώσεις που πλήττουν τους τομείς που έχουν τον μεγαλύτερο αντίκτυπο στην οικονομία της Ρωσίας και στην ικανότητά της να τροφοδοτεί τον επιθετικό της πόλεμο κατά της Ουκρανίας».
Η νέα λίστα με τις κυρώσεις περιλαμβάνει επίσης τις περισσότερες καταχωρήσεις προσώπων και οντοτήτων, τα τελευταία τέσσερα χρόνια: συνολικά 218, εκ των οποίων 48 άτομα και 170 οντότητες.
Η ΕΕ τονίζει ότι το νέο πακέτο κυρώσεων έρχεται σε συνέχεια των πρόσφατων «σκόπιμων, βάναυσων στρατιωτικών επιθέσεων της Ρωσίας» σε πολιτικές υποδομές, συμπεριλαμβανομένων εγκαταστάσεων ενέργειας, ύδρευσης και υγείας, πολιτιστικών και θρησκευτικών χώρων, προκαλώντας σοβαρές δυσκολίες στον άμαχο πληθυσμό. Παράλληλα, η ΕΕ επαναβεβαιώνει την αποφασιστικότητά της να διατηρήσει και να αυξήσει την πίεση στη Ρωσία, προκειμένου να σταματήσει τον πόλεμο και να αναγκαστεί να συμμετάσχει σε ουσιαστικές διαπραγματεύσεις για μια δίκαιη και διαρκή ειρήνη.
«Η Ρωσία θα καθίσει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων για τον τερματισμό του παράνομου πολέμου της και θα σταματήσει να σκοτώνει πολίτες, μόνο αν πιεστεί να το πράξει. Οι κυρώσεις μας εντείνουν αυτήν την πίεση», δήλωσε η Ύπατη Εκπρόσωπος της ΕΕ για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής, Κάγια Κάλας.
Ειδικότερα, το 21ο πακέτο κυρώσεων της ΕΕ στοχεύει τους εξής τομείς της Ρωσικής οικονομίας:
Χρηματοπιστωτικός τομέας
Στον χρηματοπιστωτικό τομέα, οι κυρώσεις επεκτείνονται με τη δέσμευση περιουσιακών στοιχείων 94 ρωσικών τραπεζών και μεγάλων χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων, καθώς και ενός ακόμη υψηλόβαθμου στελέχους του ρωσικού τραπεζικού συστήματος.
Παράλληλα, η ΕΕ επεκτείνει την απαγόρευση συναλλαγών σε 33 επιπλέον ρωσικά πιστωτικά και χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, ενώ επιβάλλει περιορισμούς σε μια τράπεζα του Κιργιστάν που συνδέεται με το ρωσικό σύστημα διατραπεζικών πληρωμών SPFS και σε ακόμη τρεις τράπεζες τρίτων χωρών, οι οποίες κατηγορούνται ότι διευκολύνουν την παράκαμψη των κυρώσεων.
Επιπλέον, επιβάλλονται μέτρα σε 14 πλατφόρμες παροχής υπηρεσιών κρυπτονομισμάτων που εδρεύουν σε τρίτες χώρες, ενώ για πρώτη φορά θεσπίζεται η δυνατότητα πλήρους απαγόρευσης συναλλαγών της ΕΕ με παρόχους crypto εκτός Ένωσης που χρησιμοποιούνται για την καταστρατήγηση των κυρώσεων.
Ενέργεια
Στον ενεργειακό τομέα, η ΕΕ παρατείνει έως τις 15 Ιουλίου 2027 την αναστολή της αυτόματης αναπροσαρμογής του πλαφόν στην τιμή του ρωσικού πετρελαίου στα 41,10 δολάρια το βαρέλι, επικαλούμενη τις έκτακτες συνθήκες που έχουν διαμορφωθεί στις διεθνείς αγορές μετά το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ.
Παράλληλα, ενισχύονται τα μέτρα κατά του λεγόμενου «σκιώδους στόλου» της Ρωσίας, με την προσθήκη 41 ακόμη δεξαμενόπλοιων στον κατάλογο κυρώσεων – ανεβάζοντας τον συνολικό αριθμό στα 673 πλοία – καθώς και την επιβολή κυρώσεων σε οκτώ εταιρείες και ένα φυσικό πρόσωπο που συμμετέχουν στη λειτουργία του. Στο στόχαστρο τίθενται επίσης 18 εταιρείες και ένα φυσικό πρόσωπο που δραστηριοποιούνται στον πετρελαϊκό τομέα, μεταξύ των οποίων τρία ρωσικά διυλιστήρια, ένα μεγάλο διυλιστήριο της Λευκορωσίας και εταιρείες εμπορίας πετρελαίου που κατηγορούνται ότι παρακάμπτουν τις ευρωπαϊκές κυρώσεις.
Το πακέτο προβλέπει ακόμη τη δυνατότητα απαγόρευσης συναλλαγών με διυλιστήρια σε τρίτες χώρες που επεξεργάζονται ρωσικό αργό πετρέλαιο.
Υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG)
Όσον αφορά το υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG), το Συμβούλιο εισάγει υποχρέωση γνωστοποίησης κάθε πώλησης δεξαμενόπλοιου μεταφοράς LNG από ευρωπαϊκές εταιρείες, ανοίγοντας τον δρόμο για την επιβολή αυστηρότερων περιορισμών ή ακόμη και απαγόρευσης πώλησης τέτοιων πλοίων σε ρωσικά φυσικά ή νομικά πρόσωπα. Παράλληλα, θεσπίζονται νέες συμβατικές υποχρεώσεις για τους Ευρωπαίους πωλητές, προκειμένου να αποτραπεί η μεταπώληση των πλοίων στη Ρωσία ή η χρήση τους για λογαριασμό της. Σύμφωνα με Ευρωπαίους αξιωματούχους, στόχος είναι να εμποδιστεί η δημιουργία ενός «σκιώδους στόλου LNG», ανάλογου με εκείνον που χρησιμοποιεί ήδη η Ρωσία για τις εξαγωγές πετρελαίου.
Σύμφωνα, με ευρωπαίο αξιωματούχο, οι “27” συμφώνησαν παράλληλα σε μεταβατική εξαίρεση ενός έτους που επιτρέπει σε ευρωπαϊκές εταιρείες, μεταξύ αυτών και ελληνικές ναυτιλιακές εταιρείες, να συνεχίσουν τη μεταφορά ρωσικού LNG προς τρίτες χώρες, υπό αυστηρές προϋποθέσεις. Η εξαίρεση αφορά μόνο συμβάσεις που είχαν συναφθεί πριν από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, δηλαδή πριν από τις 24 Φεβρουαρίου 2022 και οι μεταφερόμενες ποσότητες δεν μπορούν να υπερβαίνουν τα επίπεδα του 2025. Η εξαίρεση αυτή θα επανεξετάζεται κάθε χρόνο από τα κράτη-μέλη.
Πετρέλαιο και διυλιστήρια
Στο στόχαστρο τίθενται ο ρωσικός πετρελαϊκός τομέας και διυλιστήρια στη Ρωσία και τη Λευκορωσία, ενώ δημιουργείται νομική βάση για απαγόρευση συναλλαγών με διυλιστήρια σε τρίτες χώρες που επεξεργάζονται ρωσικό αργό πετρέλαιο. Κυρώσεις επιβάλλονται επίσης σε εταιρείες εμπορίας πετρελαίου που κατηγορούνται για καταστρατήγηση των ευρωπαϊκών περιορισμών.
Πολεμική βιομηχανία
Το Συμβούλιο επιβάλλει κυρώσεις σε 56 νέα φυσικά και νομικά πρόσωπα που συνδέονται με το ρωσικό στρατιωτικοβιομηχανικό σύμπλεγμα, εκ των οποίων 37 σχετίζονται άμεσα με την παραγωγή και την εφοδιαστική αλυσίδα μη επανδρωμένων αεροσκαφών μεγάλου βεληνεκούς. Παράλληλα, 51 ακόμη εταιρείες προστίθενται στον κατάλογο όσων υπόκεινται σε αυστηρότερους περιορισμούς στις εξαγωγές προϊόντων διπλής χρήσης και προηγμένων τεχνολογιών.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται εταιρείες εγκατεστημένες στην Κίνα (και το Χονγκ Κονγκ), την Ινδία, το Καζακστάν, το Κιργιστάν, την Τουρκία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, οι οποίες κατηγορούνται ότι διευκολύνουν την παράκαμψη των ευρωπαϊκών περιορισμών.
Εμπόριο
Η ΕΕ επεκτείνει τις απαγορεύσεις εξαγωγών προς τη Ρωσία, προσθέτοντας πρώτες ύλες και τεχνολογίες που χρησιμοποιούνται στην αμυντική βιομηχανία, όπως σκόνες νικελίου και βηρυλλίου, ειδικά κράματα μετάλλων, υλικά για κινητήρες αεροσκαφών, καθώς και εξοπλισμό και συστήματα που χρησιμοποιούνται σε μη επανδρωμένα αεροσκάφη και πυραύλους. Παράλληλα, επιβάλλονται νέοι περιορισμοί στις εισαγωγές προϊόντων που αποφέρουν σημαντικά έσοδα στη Ρωσία – άνω των 60 εκατ. ευρώ – όπως μεταλλεύματα χαλκού, νικελίου και μολύβδου, ψευδάργυρος, οξείδια χρωμίου, γυάλινα είδη, τεχνητά μαργαριτάρια και ανταλλακτικά αυτοκινήτων. Επιπλέον, το πακέτο επεκτείνει αντίστοιχα εμπορικά μέτρα και στη Λευκορωσία, ευθυγραμμίζοντας σε μεγάλο βαθμό το καθεστώς κυρώσεων με εκείνο που ισχύει για τη Ρωσία.
Θεωρήσεις εισόδου (Visa)
Το Συμβούλιο δημιουργεί για πρώτη φορά τη νομική βάση για την επιβολή γενικής απαγόρευσης χορήγησης θεωρήσεων εισόδου (βίζας) στην ΕΕ σε στρατιώτες και πρώην στρατιώτες των ρωσικών ενόπλων δυνάμεων, καθώς και σε μέλη άλλων ένοπλων ομάδων που συμμετείχαν στον πόλεμο κατά της Ουκρανίας. Η απαγόρευση δεν τίθεται άμεσα σε ισχύ, καθώς η ημερομηνία εφαρμογής της θα αποφασιστεί σε μεταγενέστερο στάδιο από το Συμβούλιο.
Προπαγάνδα
Κυρώσεις επιβάλλονται σε οκτώ πρόσωπα που κατηγορούνται ότι συμμετέχουν στη διάδοση της ρωσικής πολεμικής προπαγάνδας και στην προώθηση παραπλανητικών αφηγημάτων για τον πόλεμο στην Ουκρανία.
Εγκλήματα πολέμου
Στον κατάλογο κυρώσεων προστίθεται Ρώσος υποστράτηγος, ο οποίος κατηγορείται για βασανιστήρια, εκτελέσεις και κακοποίηση σορών Ουκρανών στρατιωτών και αιχμαλώτων πολέμου.
Λοιπά μέτρα
Το πακέτο ενισχύει τη νομική προστασία ευρωπαϊκών επιχειρήσεων έναντι αποφάσεων ρωσικών δικαστηρίων που συνδέονται με την εφαρμογή των ευρωπαϊκών κυρώσεων, επιτρέποντας στα κράτη-μέλη και στα δικαστήρια της ΕΕ να μην αναγνωρίζουν ή να μην εκτελούν τις σχετικές αποφάσεις.
Υπενθυμίζεται ότι το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της 18ης Ιουνίου είχε καλέσει στην «ταχεία έγκριση του 21ου πακέτου κυρώσεων», επαναλαμβάνοντας ότι η ΕΕ θα συνεχίσει να αυξάνει την πίεση προς τη Ρωσία, περιορίζοντας τα έσοδα από την ενέργεια, τη λειτουργία του «σκιώδους στόλου» και τη δυνατότητα χρηματοδότησης της πολεμικής της οικονομίας. Παράλληλα, είχε επαναβεβαιώσει τη συνέχιση της πολιτικής, οικονομικής, στρατιωτικής και ανθρωπιστικής στήριξης προς την Ουκρανία.
Πηγή: ΑΠΕ – ΜΠΕ
