Σε ένα αποκαλυπτικό δημοσίευμα για τις εξελίξεις με τη Λευκορωσία προχώρησε το ειδησεογραφικό πρακτορείο Reuters, καθώς σύμφωνα με το ρεπορτάζ, που επικαλείται δύο διπλωματικές πηγές, η Τουρκία άσκησε πιέσεις στoυς συμμάχους της στο ΝΑΤΟ, προκειμένου να κάνει ηπιότερη την επίσημη αντίδραση κατά της Λευκορωσίας, για την υπόθεση της «κρατικής αεροπειρατείας» του αεροσκάφους της Ryanair.
To NATO εξέδωσε μια δήλωση δύο παραγράφων την Τετάρτη (26.05.2021), καταδικάζοντας την αναγκαστική προσγείωση της πτήσης της Ryanair με σκοπό τη σύλληψη του δημοσιογράφου Ρομάν Προτάσεβιτς, αλλά δεν περιελάμβανε κυρώσεις για τις οποίες πίεζαν οι χώρες της Βαλτικής και η Πολωνία.
Η δήλωση ήταν επίσης λιγότερο αυστηρή από τις δημόσιες παρατηρήσεις του γενικού γραμματέα του ΝΑΤΟ, Γενς Στόλτεμπεργκ, ο οποίος αποκάλεσε το περιστατικό «κρατική αεροπειρατεία» και «εξωφρενικό».
“Η Άγκυρα επέμεινε οποιαδήποτε αναφορά για περισσότερες κυρώσεις της Δύσης στη Λευκορωσία, τα αιτήματα για απελευθέρωση πολιτικών κρατουμένων, αλλά και η ρητορική για αναστολή της συνεργασίας ΝΑΤΟ – Μινσκ να παραμείνουν εκτός του κειμένου”, ανέφεραν οι δύο διπλωμάτες, τους οποίους επικαλείται το Reuters.
Τα διπλωματικά σενάρια
Τα κίνητρα της Τουρκίας δεν ήταν άμεσα σαφή. Διπλωμάτες δήλωσαν ότι η Άγκυρα ενδέχεται να επιχειρεί να διατηρήσει τους δεσμούς της με τη Μόσχα, τον πλησιέστερο σύμμαχο του Μινσκ, καθώς και να διατηρήσει τις οικονομικές της σχέσεις με τη Λευκορωσία μέσω της Turkish Airlines, η οποία πραγματοποιεί καθημερινές πτήσεις προς το Μινσκ.
Ένα άλλο σενάριο θα μπορούσε να είναι η επιθυμία της Τουρκίας να υποδεχθεί Ρώσους τουρίστες αυτό το καλοκαίρι μετά την πανδημία του κορονοϊού.
Αξιωματούχος του ΝΑΤΟ ανέφερε ότι η δήλωση του Συμβουλίου του ΝΑΤΟ για τη Λευκορωσία συμφωνήθηκε και από τους 30 συμμάχους με συναίνεση. «Δεν εξετάζουμε τις λεπτομέρειες των συζητήσεων, οι οποίες είναι εμπιστευτικές» πρόσθεσε.
Ο ρόλος του Στόλτενμπεργκ
Ένας από τους διπλωμάτες είπε ότι ο Γ.Γ. του ΝΑΤΟ, Γενς Στόλτενμπεργκ κέρδισε τη συναίνεση όλων των συμμάχων, συμπεριλαμβανομένης της Τουρκίας, για το τελικό κείμενο που δημοσιεύθηκε στην ιστοσελίδα του ΝΑΤΟ, για να αποφευχθεί περαιτέρω δημόσια διάσταση απόψεων.
Η επιμονή της Άγκυρας στο να «απαλύνει» το τελικό κείμενο, αναφέρεται ακόμη, προκάλεσε εκνευρισμό σε αρκετούς συμμάχους, μεταξύ των οποίων η Πολωνία, η Λιθουανία και η Λετονία, που πίεζαν για σκληρότερη γλώσσα.
Μια πηγή αναφέρει δε στο πρακτορείο ότι η κίνηση της Τουρκίας εστίαζε κυρίως στη χρήση διαφορετικής ρητορικής συγκριτικά με την αντίστοιχη τοποθέτηση της Ε.Ε., η οποία προέβλεπε και προτάσεις για κυρώσεις κατά του Μινσκ.
«Αρκετοί σύμμαχοι ήταν ιδιαίτερα εκνευρισμένοι με την Τουρκία. Ήταν σημαντικό για το ΝΑΤΟ να αντιδράσει και δεν είναι σαφές γιατί η Άγκυρα επιθυμούσε να υπερασπιστεί τον Λουκασένκο», ανέφερε Ευρωπαίος διπλωμάτης που ήταν παρών στη συζήτηση.
Πηγή: Newsit / Φωτογραφία αρχείου Reuters
