Τα drones (μη επανδρωμένα αεροσκάφη) για στρατιωτικούς σκοπούς δεν αποτελούν κάτι νέο. Αυτό που είναι σχετικά πρόσφατο και στο οποίο καινοτομεί η Τουρκία είναι στη μαζική χρήση των drones σε εμπόλεμες διαμάχες μεταξύ στρατών, μας εξηγεί ο Αντώνης Καμάρας, επιστημονικός συνεργάτης του ΕΛΙΑΜΕΠ. Δηλαδή δεν αφορά σε ένα στρατό και κάποιους τρομοκράτες, όπως για παράδειγμα με την αμερικανική χρήση των drones, αλλά αφορά σε δύο στρατούς, οι οποίοι μάχονται μεταξύ τους και η μία πλευρά διαθέτει drones, ενώ η άλλη όχι.
Οπλισμένα drones της Τουρκίας εμφανίστηκαν για πρώτη φορά το 1995, η παραγωγή τους όμως ήρθε για τα καλά στο προσκήνιο τα τελευταία πέντε χρόνια. Η Τουρκία χρησιμοποίησε τα drones αρχικά για να καταπολεμήσει τους Κούρδους αυτονομιστές το 2016. Έχει σκοτώσει με drones περίπου 400 Τούρκους Κούρδους πολίτες μέσα στην επικράτειά της. Τα χρησιμοποίησε στη Συρία και στη Λιβύη και σε άλλες διαμάχες. Στη διαμάχη Ναγκόρνο Καραμπάχ τα τουρκικά drones έπαιξαν σημαντικό ρόλο στην επικράτηση των αζέρικων στρατευμάτων.
Στο κομμάτι της τεχνολογίας η Τουρκία δεν είναι ιδιαίτερα καινοτόμα. Τα τουρκικά drones βασίζονται σε εισαγόμενη τεχνολογία και ανταλλακτικά. Ωστόσο η γείτονα χώρα είναι καινοτόμα ως προς την ενσωμάτωση των drones στις επιχειρήσεις των ενόπλων δυνάμεών της, ή συμμάχων δυνάμεων όπως το Αζερμπαϊτζάν.
Η Τουρκία θα δυσκολευτεί να κάνει το επόμενο βήμα στα drones.
Η επιτυχία της Τουρκίας οδήγησε πολλές χώρες οι οποίες έχουν πολύ σημαντικές εξοπλιστικές βιομηχανίες και ερευνητικές υποδομές σε έναν αγώνα για να δημιουργηθούν αντίμετρα κατά των drones. Η Τουρκία για να αντιμετωπίσει τα αντίμετρα τα οποία σχεδιάζονται θα πρέπει να κάνει τεχνολογικά άλματα, τα οποία ο κύριος Καμάρας κρίνει ότι δεν είναι σε θέση να πετύχει.
Στην Ελλάδα και η πολεμική αεροπορία και ο στρατός ξηράς έχουν drones, εδώ και σχεδόν είκοσι χρόνια, αλλά είναι απαρχαιωμένα σε σημαντικό βαθμό. Υπάρχει ωστόσο μια σημαντική συμφωνία δικαιόχρησης drones μεταξύ Ελλάδας – Ισραήλ. Τα drones αυτά είναι τα πολύ ανεπτυγμένα αλλά, απ’ όσο γνωρίζουμε από τον τύπο, όχι εξοπλισμένα. Τα ζητήματα που τίθενται είναι κατά πόσο αυτός ο στόλος θα αυξηθεί ως προς τον αριθμό και τις δυνατότητές του, δηλαδή αν θα αποκτήσει και οπλισμό όπως τα τουρκικά drones και αν ο στρατός ξηράς αποκτήσει αντίμετρα. Οι ενδείξεις που έχουμε είναι ότι η ελληνική κυβέρνηση κινείται σε αυτή την κατεύθυνση.
Σε γεωπολιτικό επίπεδο η καλή σχέση της Ελλάδας με χώρες όπως το Ισραήλ, και η θέση της στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στη Δύση της δίνουν ένα συγκριτικό πλεονέκτημα ως προς την πρόσβαση σε drones νέας τεχνολογίας.
H Τουρκία για να συνεχίσει να έχει πρόσβαση στην τεχνολογία και την τεχνογνωσία των συμμάχων της πρέπει να εξομαλύνει τη συμπεριφορά της. Όσο δε γίνεται αυτό θα διευρύνονται οι περιορισμοί στην εξαγωγή οπλικών συστημάτων προς την Τουρκία, όπως ήδη βλέπουμε ότι γίνεται από την Αμερική.
Αν η Τουρκία συνεχίσει να είναι ο ανορθόδοξος εταίρος εντός δυτικής συμμαχίας δεν θα μπορέσει να εξελίξει τα drones, με βάση την δυτική τουλάχιστον τεχνολογία. Θα μπορεί να στραφεί σε τεχνολογίες όπως η ρωσική και η κινεζική και αυτό δημιουργεί άλλου είδους διλήμματα. Θα στραφεί ανατολικά καίγοντας τις γέφυρες με τη Δύση ή θα έχει πιο ήπια συμπεριφορά για να αναπτύξει τα οπλικά της μέσα, αλλά έτσι θα είναι πιο προβλέψιμη ως σύμμαχος και ως εταίρος;
Αυτά τα θέματα συζητάμε με τον Αντώνη Καμάρα, Επιστημονικό Συνεργάτη του ΕΛΙΑΜΕΠ και συγγραφέα του Κειμένου «Πολιτικής Drones της Τουρκίας – Προκλήσεις για την Ελλάδα».
Η συνέντευξη εντάσσεται στον κύκλο εκπομπών που ξεκίνησε το OnAlert με γενικό πλαίσιο «Ελλάδα: Εθνική και Διεθνής Ασφάλεια» με πρωτοβουλία του Προγράμματος «Η Ελλάδα στην Ατλαντική Συμμαχία: η προστιθέμενη αξία». Την παρουσίαση και την επιμέλεια κάνει η Μαριλίζα Αναστασοπούλου.
