Η αυξανόμενη επιθετικότητα του Ιράν στη Μέση Ανατολή, μαζί με την επιθυμία των ΗΠΑ να μειώσουν τη ρωσική και την κινεζική επιρροή στα πλούσια σε πετρέλαιο αραβικά κράτη του Κόλπου, έχει προκαλέσει έντονες διπλωματικές κρίσεις τους τελευταίους μήνες που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε μεγάλες αλλαγές στο πολιτικό και στρατιωτικό τοπίο.
Η ιδέα μιας νέας αμυντικής συμμαχίας υπογραμμίστηκε σήμερα όταν ο βασιλιάς της Ιορδανίας Αμπντουλάχ Β’ είπε ότι θα υποστήριζε τη δημιουργία μιας συμμαχίας στη Μέση Ανατολή παρόμοια με το ΝΑΤΟ, λέγοντας στο CNBC «Θα ήμουν ένας από τους πρώτους ανθρώπους που θα υποστήριζαν ένα ΝΑΤΟ της Μέσης Ανατολής».
Γενικότερα, είπε ο Αμπντουλάχ, υπάρχει μια αυξανόμενη αίσθηση στην περιοχή ότι τα έθνη που αντιμετωπίζουν παρόμοιες απειλές πρέπει να συνεργαστούν.
Τα σχόλια του Αμπντουλάχ είναι τα πιο χαρακτηριστικά από έναν περιφερειακό ηγέτη για αυτό το θέμα, αλλά ίσως όχι τόσο εντυπωσιακά όσο αυτό που συνέβη τη Δευτέρα, όταν ο Ισραηλινός Υπουργός Άμυνας Μπένι Γκάντζ ανακοίνωσε ότι το Ισραήλ έχει προσχωρήσει σε αυτό που αποκάλεσε Συμμαχία Αεράμυνας Μέσης Ανατολής (MEAD). Το MEAD είναι ένα περιφερειακό δίκτυο αεράμυνας υπό την ηγεσία των ΗΠΑ που περιλαμβάνει ορισμένες αραβικές χώρες.
Αν και ο Γκάντζ δεν κατονόμασε τις αραβικές χώρες, πολλοί παρατηρητές υποθέτουν ότι το MEAD πιθανότατα θα περιλαμβάνει τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, τη Σαουδική Αραβία, το Μπαχρέιν, το Κατάρ, την Αίγυπτο ή/και την Ιορδανία.
Το Ιράν έχει επενδύσει πολλά στην ανάπτυξη του οπλοστασίου του με βαλλιστικούς πυραύλους και πυραύλους cruise, καθώς και επιθετικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη, γεγονός που έχει καταστήσει επιτακτική ανάγκη για όλους τους περιφερειακούς αντιπάλους του Ιράν να ενισχύσουν τα συστήματα αεράμυνας τους και να βελτιώσουν τις ικανότητες έγκαιρης προειδοποίησης συνδέοντάς τους με τους γείτονές τους και τις ΗΠΑ, η οποία έχει σημαντική στρατιωτική παρουσία στη Μέση Ανατολή.
Θα είναι «εμπόδιο» η Σαουηδική Αραβία;
Η Σαουδική Αραβία, μια μεγάλη αραβική δύναμη, δεν έχει υπογράψει συνθήκη ειρήνης με το Ισραήλ και δεν έχει διπλωματικές σχέσεις μαζί του. Ωστόσο, ορισμένοι Σαουδάραβες αμυντικοί αναλυτές δεν αμφιβάλλουν για την πιθανότητα το Ριάντ να είναι μέρος της MEAD, υπό την προϋπόθεση ότι οι ΗΠΑ θα διευθετήσουν όλες τις εκκρεμείς διαφορές τους και θα αναλάβουν ξανά τον ρόλο τους ως εγγυητής της ασφάλειας της περιοχής.
Η κυβέρνηση Μπάιντεν έχει επίσης επιβάλει όρους για την ολοκλήρωση μιας συμφωνίας για την πώληση των πολεμικών αεροσκαφών F-35 στα ΗΑΕ και των επιθετικών μη επανδρωμένων αεροσκαφών MQ-9B. Τα ΗΑΕ αποφάσισαν να αποχωρήσουν από τη συμφωνία σε ένδειξη διαμαρτυρίας.
Όμως η ρωσική επίθεση κατά της Ουκρανίας και οι προσπάθειες της Μόσχας να πείσει τα αραβικά κράτη του Κόλπου να διατηρήσουν τις τιμές του πετρελαίου υψηλές και να μην ενταχθούν στις δυτικές κυρώσεις εναντίον της έχουν δημιουργήσει μια νέα πολιτική πραγματικότητα που πιέζει την κυβέρνηση Μπάιντεν να επανεξετάσει τις πολιτικές της απέναντι στην περιοχή.
Ίσως, όλες αυτές οι γεωπολιτικές εξελίξεις που πιέζουν τα κράτη της Μέσης Ανατολής και τις ΗΠΑ, οδηγήσουν στην δημιουργία μιας νέας αμυντικής συμμαχίας, παρόμοιας του NATO, για να διασφαλιστεί η σταθερότητα της περιοχής.
Αναμφίβολα πάντως, οι ΗΠΑ έχουν «πολύ δουλειά» μπροστά τους, σε διπλωματικό και στρατιωτικό επίπεδο, μέχρι να φτάσουν στο σημείο να δημιουργήσουν επίσημα μία «ΝΑΤΟϊκή συμμαχία» στη Μέση Ανατολή.
Με πληροφορίες από: Breaking Defense / Φωτογραφία αρχείου Reuters
