Του Κώστα Σαρικά
«Μαύρα» μαντάτα για το Πολεμικό Ναυτικό φέρνει η τελευταία ενημέρωση που έχει το Ναυτικό Επιτελείο από την Ελληνική Αεροπορική Βιομηχανία για την εξέλιξη του προγράμματος το οποία αφορά τον εκσυγχρονισμό των τεσσάρων Αεροσκαφών Ναυτικής Συνεργασίας P3B ORION.
Σύμφωνα με πληροφορίες του OnAlert.gr, το πρώτο εκσυγχρονισμένο αεροσκάφος δεν πρόκειται να παραδοθεί στο Πολεμικό Ναυτικό τον Απρίλιο του 2024 όπως διαβεβαίωνε έως τώρα η ΕΑΒ αλλά αρκετούς μήνες αργότερα και μάλιστα χωρίς να ξεκαθαρίζεται με σαφήνεια ο ακριβής χρόνος.
H ηγεσία του Πολεμικού Ναυτικού εκφράζει πλέον φόβους ότι δεν πρόκειται να παραλάβει το P3B ORION εντός του 2024, ενώ το αρχικό χρονοδιάγραμμα όταν υπεγράφη η σχετική σύμβαση το 2015 προέβλεπε την παράδοση του πρώτου αεροσκάφους εντός του 2019, με τα τρία επόμενα να παραλαμβάνονται από το Πολεμικό Ναυτικό από το 2020 έως και το 2022.
Η νέα αναβολή στην παραλαβή από το ΠΝ του πρώτου εκσυγχρονισμένου ΑΦΝΣ συνεπάγεται πλέον πενταετή καθυστέρηση. Πρόκειται για πρόγραμμα το οποίο ήδη έχει εξοφληθεί συνολικού κόστους 499.843.145 δολαρίων. Το πόσο έχει καταβληθεί μέσω του προϋπολογισμού του ΥΠΕΘΑ για τις εξοπλιστικές δαπάνες σε επτά δόσεις από το 2015 έως και το 2021. Χρήματα τα οποία – όπως τονίζουν πηγές από το Πολεμικό Ναυτικό – θα μπορούσε τότε να χρησιμοποιήσει ο Στόλος για τον εκσυγχρονισμό των τεσσάρων φρεγατών ΜΕΚΟ κλάσης «ΥΔΡΑ» ή να καλύψει άλλες άμεσες ανάγκες όπως η αγορά τορπιλών και αντιμέτρων για τα υποβρύχια κλάσης «ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΗΣ».
Πρόκειται για διακρατική συμφωνία μέσω της γνωστής διαδικασίας FMS η οποία ολοκληρώθηκε το 2015 εν μέσω της μεγάλης οικονομικής κρίσης. Η σχετική σύμβαση υπεγράφη μεταξύ της Γενικής Διεύθυνσης Αμυντικών Εξοπλισμών και Επενδύσεων και του US NAVY με ανάδοχο την εταιρεία Lockheed Martin και εκτέλεση των εργασιών εκσυγχρονισμού από την Ελληνική Αεροπορική Βιομηχανία. Από τότε αρκετές ήταν οι φωνές ακόμα και εντός του Πολεμικού Ναυτικού που έκαναν λόγο για πρόγραμμα το οποίο δεν αποτελούσε προτεραιότητα ειδικά τη συγκεκριμένη χρονική συγκυρία, με τις ανάγκες τόσο του Στόλου αλλά και συνολικά των Ενόπλων Δυνάμεων να αφορούν ακόμα και αναλώσιμα. Ήταν η εποχή όπου οι διαθεσιμότητες σε όλα σχεδόν τα οπλικά συστήματα μειώθηκαν δραματικά εξαιτίας αδυναμίας στη συντήρηση λόγω έλλειψης κονδυλίων.
Τα επόμενα χρόνια και παρά το γεγονός ότι οι ετήσιες δόσεις πληρώνονταν κανονικά και στην ώρα τους μόνο το αεροσκάφος ενδιάμεσης λύσης παραδόθηκε στο Πολεμικό Ναυτικό τον Μάιο του 2019 και μάλιστα με τριετή καθυστέρηση. Αεροσκάφος στο οποίο πραγματοποιήθηκαν εργασίες στο σκάφος και στους κινητήρες αλλά όχι στα ηλεκτρονικά του συστήματα, ώστε σε αυτό να ξεκινήσει η εκπαίδευση των πληρωμάτων μέχρι να παραληφθούν τα τέσσερα εκσυγχρονισμένα AΦΝΣ. Το πρόγραμμα χαρακτηρίστηκε ως επταετές μέχρι και την παράδοση και του τελευταίου αεροσκάφους P3B ORION. Ήδη ολοκληρώνεται μια οκταετία και το Πολεμικό Ναυτικό όχι μόνο δεν έχει παραλάβει ούτε ένα εκσυγχρονισμένο ΑΦΝΣ αλλά δεν γνωρίζει καν πότε θα παραδοθεί το πρώτο από τα τέσσερα αεροσκάφη.
Αν και σύμφωνα με την ενημέρωση που έχει το Ναυτικό Επιτελείο από την ΕΑΒ, οι εργασίες εκσυγχρονισμού του πρώτου από τα τέσσερα P3B ORION έχουν σχεδόν ολοκληρωθεί και ήδη έχουν αρχίσει οι πρώτες δοκιμές θεωρείται αδύνατο έως τον Απρίλιο του 2024 να έχουν προχωρήσει τόσο οι δοκιμές στο έδαφος όσο κυρίως στον αέρα. Αυτό είναι απαραίτητο ώστε να ελεγχθούν και να πιστοποιηθούν όλα τα συστήματα του εκσυγχρονισμένου αεροσκάφους και να παραδοθεί απόλυτα επιχειρησιακό στο Πολεμικό Ναυτικό. Όσον αφορά τις εργασίες στα υπόλοιπα τρία αεροσκάφη πληροφορίες αναφέρουν ότι χαρακτηρίζονται από ελάχιστες έως μηδαμινές.
Από τους πρώτους μήνες υλοποίησης του προγράμματος η ανάδοχος από το US NAVY εταιρεία Lockheed Martin επιρρίπτει την ευθύνη των τεράστιων καθυστερήσεων στην ΕΑΒ η οποία με τη σειρά της κάνει λόγο για δραματική έλλειψη προσωπικού καθώς η πλειονότητα των εξειδικευμένων στελεχών σε κρίσιμες ειδικότητες απασχολείται στο πρόγραμμα αναβάθμισης των 83 μαχητικών F-16 σε διαμόρφωση Viper. Και πλέον κανένας δεν μπορεί να απαντήσει με σιγουριά όχι απλά πότε θα ολοκληρωθεί το πρόγραμμα του μισού δις αλλά ούτε καν πότε θα παραδοθεί στο Πολεμικό Ναυτικό το πρώτο εκσυγχρονισμένο P3B ORION.
