*Του Κώστα Σαρικά
Μετά από χρόνια καθυστερήσεων, διαδοχικών αναβολών και τεχνικών εμποδίων που δοκιμάζουν τις αντοχές τόσο του Πολεμικού Ναυτικού όσο και της Πολιτείας, το πολύπαθο πρόγραμμα εκσυγχρονισμού των αεροσκαφών Ναυτικής Συνεργασίας P-3B Orion φαίνεται πως φτάνει σε μια ακόμη καθοριστική καμπή, με νέα όμως ανατροπή.
Σύμφωνα με τις τελευταίες πληροφορίες του OnΑlert.gr, η πρώτη πτητική δοκιμή του πρώτου εκσυγχρονισμένου αεροσκάφους, η οποία είχε οριστεί για τις αρχές Ιουνίου, μετατίθεται εκ νέου για τις αρχές Σεπτεμβρίου. Παρά το γεγονός ότι τα τεχνικά προβλήματα που είχαν εμφανιστεί δείχνουν να έχουν πλέον επιλυθεί, το πρόγραμμα παραμένει υπό σκιά προβληματισμού, καθώς κάθε νέα καθυστέρηση ενισχύει τον σκεπτικισμό για την τελική του έκβαση.
Η πτήση αυτή δεν αποτελεί απλώς μια ακόμη διαδικαστική φάση. Είναι η κρίσιμη δοκιμή που θα κρίνει αν το P-3B Orion θα επιστρέψει επιχειρησιακά στους ουρανούς του Αιγαίου, παρέχοντας στο Πολεμικό Ναυτικό τις απαραίτητες δυνατότητες επιτήρησης, ανθυποβρυχιακού πολέμου και ναυτικής συνεργασίας που απουσιάζουν τα τελευταία χρόνια.
Τα τεχνικά προβλήματα και η λύση
Οι τεχνικές εργασίες ολοκληρώθηκαν από την ΕΑΒ το καλοκαίρι του 2024 και το πρώτο αεροσκάφος παραδόθηκε στην Lockheed Martin και το κλιμάκιο του αμερικανικού Πολεμικού Ναυτικού. Ωστόσο, κατά τη διάρκεια των δοκιμών στο έδαφος προέκυψαν σοβαρά προβλήματα συνεργασίας του νέου ψηφιακού Glass Cockpit, με τους κινητήρες και τα παλαιά συστήματα του αεροσκάφους.
Η ασυμβατότητα αυτή αφορούσε κυρίως το νέο λογισμικό Flight2, που αποτελεί την «καρδιά» του εκσυγχρονισμού, καθώς περιλαμβάνει επτά LCD οθόνες, οθόνες απεικόνισης χαρτών και πληροφοριών αποστολής, ενδείξεις λειτουργίας κινητήρων και ηλεκτρονικών συστημάτων, αλλά και νέο IFF5 για καλύτερη αναγνώριση φίλιων-εχθρικών στόχων.
Η εταιρεία που υποστηρίζει την Lockheed Martin εγκατέστησε νέο λογισμικό το οποίο – σύμφωνα με τις πρώτες στατικές δοκιμές – ξεπέρασε το πρόβλημα συνεργασίας. Το επόμενο βήμα είναι οι πλήρεις δοκιμές στο έδαφος με ενεργοποίηση όλων των συστημάτων, έλεγχο κινητήρων και πιστοποίηση της συνεργασίας τους με το Glass Cockpit, ώστε να δοθεί το «πράσινο φως» για την πρώτη πτητική δοκιμή.
Η σημασία της πρώτης πτήσης
Η πτήση ορόσημο θα πραγματοποιηθεί από Αμερικανούς ιπτάμενους και δοκιμαστές, οι οποίοι θα αξιολογήσουν το σύνολο των νέων συστημάτων, με έμφαση στο Mission System που αποτελεί τον «πυρήνα» της επιχειρησιακής του λειτουργίας. Θα δοκιμαστεί η συνεργασία αισθητήρων, ηλεκτρονικών, avionics και κινητήρων, ώστε το αεροσκάφος να πιστοποιηθεί πριν παραδοθεί στην Διοίκηση Αεροπορίας Ναυτικού.
Παρά την αισιοδοξία ότι όλα πλέον βαίνουν καλώς, επικρατεί προβληματισμός στους επιτελείς, καθώς το πρόγραμμα ήδη μετρά καθυστερήσεις έξι ετών. Σύμφωνα με τη σύμβαση που υπεγράφη το 2015, το πρώτο P-3B Orion έπρεπε να είχε παραδοθεί το 2019 και τα υπόλοιπα τρία αεροσκάφη έως το 2022. Αν τελικά η παράδοση του πρώτου γίνει στο τέλος του 2025, η καθυστέρηση θα φτάσει σε πρωτοφανή επίπεδα.
Τα επόμενα βήματα
Μετά την πρώτη πτήση, αν όλα κυλήσουν χωρίς νέα προβλήματα, το πρώτο P-3B Orion θα παραδοθεί προς το τέλος του 2025. Κάθε ένα από τα τέσσερα αεροσκάφη που περιλαμβάνει το πρόγραμμα εκσυγχρονισμού θα διαθέτει επιχειρησιακή ζωή 15.000 ωρών πτήσης. Ήδη, έχουν ξεκινήσει οι εργασίες και στο δεύτερο αεροσκάφος, με στόχο να μπει σε φάση δοκιμών εντός του 2025.
Ένα πρόγραμμα υψηλού ρίσκου και μεγάλου κόστους
Η επιλογή αναβάθμισης των P-3B Orion θεωρήθηκε από την αρχή υψηλού ρίσκου. Πρόκειται για αεροσκάφη που είχαν αποσυρθεί λόγω παλαιότητας και επανέρχονται μέσα από ένα σύνθετο πρόγραμμα μετατροπών και εκσυγχρονισμού, με διαμόρφωση πρωτοποριακή, αλλά χωρίς προηγούμενο σε άλλα αντίστοιχα προγράμματα διεθνώς. Το γεγονός ότι το πρόγραμμα κόστισε περίπου 500 εκατ. ευρώ χωρίς να έχει παραδοθεί ακόμη επιχειρησιακό αεροσκάφος, εντείνει τις πιέσεις προς όλους τους εμπλεκόμενους.
Η επιχειρησιακή σημασία
Παρά τις καθυστερήσεις και τις τεχνικές δυσκολίες, η επιτυχία της πρώτης πτήσης θα σημάνει την επιβεβαίωση της επιχειρησιακής αξίας του εγχειρήματος και θα ανοίξει τον δρόμο για την ολοκλήρωσή του.
Η επαναφορά των P-3B Orion θα προσφέρει στο Πολεμικό Ναυτικό πολλαπλασιαστή ισχύος, ικανό να επιτηρεί τεράστιες θαλάσσιες εκτάσεις, να εντοπίζει υποβρύχια και να διασφαλίζει την παρουσία της Ελλάδας από το Ιόνιο έως την Ανατολική Μεσόγειο.
