Η συνάντηση του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ με τον Τούρκο ομόλογό του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν «πρωταγωνίστησε» στα ελληνικά αλλά και στα διεθνή μέσα ενημέρωσης, λόγω της προσπάθειας που κάνει η Άγκυρα για να επιστρέψει στο πρόγραμμα ανάπτυξης stealth μαχητικών αεροσκαφών πολλαπλών ρόλων πέμπτης γενιάς τύπου F-35.
Όπως αναφέρει ο ειδικός αναλυτής Michael Rubin, ο Τραμπ επιδιώκει με ενεργό τρόπο να αποκαταστήσει τις σχέσεις ΗΠΑ – Τουρκίας, μετά από την αποβολή της Άγκυρας από το πρόγραμμα των F-35 και την επιβολή κυρώσεων CAATSA (Νόμου για την Αντιμετώπιση των Αντιπάλων της Αμερικής) αφού η κυβέρνηση Ερντογάν προχώρησε στην προμήθεια ρωσικών συστημάτων αεροπορικής άμυνας τύπου S-400.
Ο πόθος του Ερντογάν
Από την πλευρά της, η Τουρκία θέλει τα stealth μαχητικά αεροσκάφη διότι βλέπει ότι οι περιφερειακοί της αντίπαλοι δηλαδή η Ελλάδα και το Ισραήλ όχι μόνο ενισχύονται με αγορές προηγμένων εξοπλισμών, επενδύοντας στις εγχώριες αμυντικές βιομηχανίες τους, αλλά παράλληλα αγοράζουν ή διαθέτουν ήδη τα πανίσχυρα F-35, ενώ αυτή «μένει στην απέξω».
Ένας άλλος σημαντικός λόγος που η κυβέρνηση Ερντογάν θέλει τα F-35 είναι διότι θέλει να αποκτήσει απεγνωσμένα πρόσβαση στις τεχνολογίες των stealth μαχητικών για να προχωρήσει έπειτα σε reverse engineering, για να ενσωματώσει προηγμένες τεχνολογίες στα εγχώρια κατασκευής μαχητικά αεροσκάφη τύπου KAAN, μια πρακτική που η Άγκυρα έχει εφαρμόσει για να αναπτύξει «εθνικά» οπλικά συστήματα, από αντιαρματικούς πυραύλους μέχρι κατευθυνόμενα βλήματα τα οποία είναι ουσιαστικά αντιγραφές αμερικανικών στρατιωτικών εξοπλισμών.
Το πρόβλημα που αντιμετωπίζει η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ είναι ότι ακόμα και αν ήθελε να προχωρήσει στην άρση των κυρώσεων CAATSA κατά της Τουρκίας, δεν μπορεί να το κάνει μονομερώς αφού απαιτείται η έγκριση του Κογκρέσου. Μπορεί ο Αμερικανός πρόεδρος να επικαλεστεί ότι με την κίνηση αυτή εξυπηρετούνται τα «ζωτικά συμφέροντα των ΗΠΑ» όμως το Κογκρέσο έχει 30 ημέρες για να εξετάσει την πρωτοβουλία του Τραμπ.
Βέβαια σε αυτό το χρονικό διάστημα είναι εξαιρετικά δύσκολο να θέσει εκτός επιχειρησιακής λειτουργίας και να ξεφορτωθεί τους S-400, ακόμα και αν η Ρωσία τους έπαιρνε πίσω. Γι’ αυτόν τον λόγο, η αμερικανική κυβέρνηση προσπάθησε να βρει ή μάλλον να δημιουργήσει ένα «παραθυράκι» ώστε να καταστήσει τους τουρκικούς S-400 «μη λειτουργικούς» ώστε μετά να επιχειρηματολογήσουν στο Κογκρέσο ότι πλέον δεν υπάρχει απειλή για τις ΗΠΑ.
Το «κόλπο» της αμερικανικής κυβέρνησης
Αξιωματούχοι με γνώση του θέματος δήλωσαν ότι αυτό θα μπορούσε να επιτευχθεί αν οι Τούρκοι, κατόπιν προτροπής των Αμερικανών, αφαιρούσαν ένα από τα πιο σημαντικά εξαρτήματα των S-400, που ενώ δεν διευκρίνισαν ποιο είναι αυτό, τόνισαν ότι είναι ισοδύναμο με την αφαίρεση του κλείστρου ή του επικρουστήρα σε ένα τυφέκιο.
Βέβαια, το πρόβλημα είναι ότι η αφαίρεση του συγκεκριμένου εξαρτήματος, όσο σημαντικού και να είναι, δεν σημαίνει ότι δεν μπορεί να επανατοποθετηθεί – κρυφά κιόλας – σε ανύποπτο χρόνο, όμως μέχρι τότε η Τουρκία δυνητικά θα έχει πάρει τα stealth μαχητικά αεροσκάφη και αυτό θα ισοδυναμούσε με τεράστια απειλή για την ασφάλεια των ΗΠΑ, αφού θα δημιουργούσε ένα καταστροφικό προηγούμενο.
Για παράδειγμα, το Ιράν θα μπορούσε να κάνει το ίδιο πράγμα με την Τουρκία, να ισχυριστεί ότι θα κάνει υποχωρήσεις στο πυρηνικό του πρόγραμμα και ότι θα αφαιρέσει σημαντικά εξαρτήματα από τις εγκαταστάσεις φυγοκέντρησης και εμπλουτισμού ουρανίου για να εξαιρεθεί από τις διεθνείς κυρώσεις. Κάτι αντίστοιχο θα μπορούσε να κάνει και η Βόρεια Κορέα με την ανάπτυξη πυραυλικών συστημάτων κατά μήκος της αποστρατιωτικοποιημένης ζώνης, δηλώνοντας στη συνέχεια ότι είναι «εκτός επιχειρησιακής λειτουργίας» για σύντομο χρονικό διάστημα μέχρι να αποσπάσει αυτό που θέλει από την αμερικανική πλευρά.
Με απλά λόγια, ο Τραμπ θέλει να κατευνάσει τον Ερντογάν δίνοντας τα F-35 στην Τουρκία και για να ξεπεράσει το εμπόδιο του Κογκρέσου, η ομάδα του Αμερικανού προέδρου σκέφτεται διάφορα «κόλπα» για να βρουν ένα νομικό »παραθυράκι» που θα επιτρέψει την επιστροφή της Άγκυρας στο πρόγραμμα ανάπτυξης των stealth μαχητικών αεροσκαφών, ακόμα κι αν αυτό ενέχει ένα ρίσκο για την μακροπρόθεσμη ασφάλεια των ΗΠΑ,
Πηγή: National Security Journal / Michael Rubin
