Οι ευρωπαϊκές χώρες του ΝΑΤΟ θα συνεδριάσουν σήμερα 22/5/2026 στη Σουηδία για να αξιολογήσουν τη στάση του Αμερικανού συμμάχου τους σχετικά με την έκταση της απόσυρσης των στρατευμάτων που εξετάζει από την Ευρώπη, μετά την σκληρή κριτική που άσκησε ο Ντόναλντ Τραμπ στην έναρξη του πολέμου στη Μέση Ανατολή.
Ένα από τα ζητήματα που θα κυριαρχήσουν σε αυτή τη συνάντηση των υπουργών Εξωτερικών του ΝΑΤΟ στο Χέλσινγκμποργκ «είναι να μάθουμε αν ξεπερνάμε τη φάση της τιμωρίας ή όχι», σχολίασε ένας Ευρωπαίος διπλωμάτης στις Βρυξέλλες.
Ο Αμερικανός πρόεδρος είναι εξοργισμένος από τότε που οι Ευρωπαίοι αρνήθηκαν να τον ακολουθήσουν στον πόλεμο που ξεκίνησε με το Ισραήλ εναντίον του Ιράν.
Χθες, Πέμπτη, ωστόσο ανακοίνωσε την ανάπτυξη 5.000 Αμερικανικών στρατιωτών στην Πολωνία, εξηγώντας ότι έλαβε αυτή την απόφαση λόγω των καλών σχέσεών του με τον εθνικιστή πρόεδρο της χώρας Κάρολ Ναβρότσκι.
Πριν φτάσει στο Χέλσινγκμποργκ, στη νοτιοδυτική Σουηδία, ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο επέκρινε τις χώρες που «αρνούνται να κάνουν το οτιδήποτε» για να υποστηρίξουν τις ΗΠΑ στον πόλεμο στη Μέση Ανατολή.
Ο Ρούμπιο πρόσθεσε ότι ο Τραμπ είναι «πολύ απογοητευμένος» από τις χώρες μέλη του ΝΑΤΟ που δεν επέτρεψαν στις ΗΠΑ να χρησιμοποιήσουν τις βάσεις τους για τον πόλεμο, αναφερόμενος συγκεκριμένα στην Ισπανία.
«Υπάρχουν χώρες όπως η Ισπανία που μας αρνούνται τη χρήση αυτών των βάσεων – τότε γιατί είστε στο ΝΑΤΟ; Αυτή είναι μια πολύ δίκαιη ερώτηση», δήλωσε ο Ρούμπιο σε δημοσιογράφους από το Μαϊάμι. «Για να είμαστε δίκαιοι, άλλες χώρες στο ΝΑΤΟ έχουν βοηθήσει πολύ. Αλλά πρέπει να το συζητήσουμε αυτό».
Οι Ευρωπαίοι, ωστόσο, δεν έχουν μείνει αδρανείς. «Οι Ευρωπαίοι και Καναδοί σύμμαχοι έχουν λάβει υπόψη την αμερικανική έκκληση για δράση», διαβεβαίωσε την Τετάρτη ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε.
Πολεμικά πλοία έχουν ήδη λάβει θέσεις κοντά στο Στενό του Ορμούζ, το οποίο έχει αποκλειστεί από το Ιράν, στο πλαίσιο ενός διεθνούς συνασπισμού που έχει συσταθεί από το Λονδίνο και το Παρίσι.
Το ΝΑΤΟ θα μπορούσε επίσης να διαδραματίσει ρόλο σε αυτή την επιχείρηση, αν και ακόμη δεν έχει ληφθεί καμία απόφαση σχετικά. «Το σκέφτομαι», είπε την Τρίτη ο ανώτατος διοικητής των δυνάμεων του ΝΑΤΟ στην Ευρώπη, ο Αμερικανός στρατηγός Αλέξους Γκρίνκεβιτς.
Από την πλευρά του ο Τραμπ επιμένει να απαιτεί από τους Ευρωπαίους συμμάχους του να αναλάβουν δράση για να ανοίξουν ξανά αυτή τη στρατηγική θαλάσσια οδό, από την οποία υπό κανονικές συνθήκες περνά το ένα πέμπτο της παγκόσμιας παραγωγής υδρογονανθράκων.
Ο Ρούτε εμφανίζεται καθησυχαστικός
Ζητεί επίσης από τους Ευρωπαίους να αναλάβουν μεγαλύτερες ευθύνες για να φροντίσουν οι ίδιοι για την ασφάλειά τους και ως προειδοποίηση – ή τιμωρία, σύμφωνα με Ευρωπαίους διπλωμάτες—ανακοίνωσε την απόσυρση περίπου 5.000 Αμερικανών στρατιωτών από τη Γερμανία.
Τίποτα σοβαρό, εκτίμησε ο Ρούτε, ο οποίος θεωρεί ότι είναι φυσικό οι ΗΠΑ να συνοδεύουν το αίτημά τους για ενίσχυση των αμυντικών δυνατοτήτων των ευρωπαϊκών χωρών με μείωση της παρουσίας τους στην ευρωπαϊκή ήπειρο. «Αλλά αυτό πρέπει να γίνει σταδιακά και με ελεγχόμενο τρόπο», τόνισε.
Η ανακοίνωση της απόσυρσης περίπου 5.000 αμερικανικών στρατευμάτων, ωστόσο, εξέπληξε τους Ευρωπαίους συμμάχους, σύμφωνα με αρκετούς διπλωμάτες εντός της Συμμαχίας.
Εξάλλου αναμένονται και άλλες προσαρμογές: η Ουάσινγκτον αναμένεται να ανακοινώσει σήμερα τη μείωση της συνεισφοράς της σε αυτό που ορισμένοι στο ΝΑΤΟ αποκαλούν «το ιππικό», δηλαδή ενισχύσεις που μπορούν να κινητοποιηθούν σε λιγότερο από 180 ημέρες σε περίπτωση σύγκρουσης.
Και για αυτό δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας, σύμφωνα με Μαρκ Ρούτε. «Είναι κάτι που αναμενόταν και νομίζω ότι είναι πολύ καλό που συμβαίνει», υποστήριξε.
Παράλληλα οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι ελπίζουν να λάβουν σήμερα και κάποιες διευκρινίσεις σχετικά με τη στρατηγική των ΗΠΑ. Και για να καθησυχάσουν την Ουάσινγκτον αναφορικά με τη δέσμευσή τους να ενισχύσουν τις αμυντικές ικανότητες της Ευρώπης, ετοιμάζονται να ανακοινώσουν σειρά συμβολαίων για την αγορά στρατιωτικού εξοπλισμού, κάποια από τα οποία με αμερικανικές εταιρείες, σύμφωνα με διπλωμάτες από τις Βρυξέλλες.
Υποστήριξη στην Ουκρανία
Οι Ευρωπαίοι αναμένεται επίσης να επαναβεβαιώσουν την υποστήριξή τους στην Ουκρανία.
Ο Ρούτε δήλωσε ότι πρότεινε στις χώρες του ΝΑΤΟ, πλην των ΗΠΑ, να δεσμευθούν να αφιερώσουν τουλάχιστον το 0,5% του ΑΕΠ τους για να βοηθήσουν στρατιωτικά το Κίεβο.
«Δεν πιστεύω ότι θα γίνει αποδεκτή» η πρόταση αυτή, παραδέχθηκε ο ίδιος προχθές, Τετάρτη, αλλά «θέλω να τη συζητήσω» διότι αυτή τη στιγμή χώρες όπως η Ολλανδία ή η Γερμανία σηκώνουν το μεγαλύτερο βάρος της υποστήριξης προς την Ουκρανία και αυτό θα πρέπει να μοιραστεί καλύτερα.
«Υπάρχουν πολλοί επίσης που δεν δαπανούν αρκετά», τόνισε ο Ρούτε χθες, Πέμπτη, από τη Στοκχόλμη στη διάρκεια συνέντευξης Τύπου.
Πηγές: AFP, Reuters, ΑΠΕ-ΜΠΕ
