Άμυνα και διαφθορά. Που μας κατατάσσει έρευνα που έγινε

Εβδομήντα τοις εκατό (70%) των χωρών αφήνει την πόρτα ανοιχτή για παρατράγουδα που μπορούν να απειλήσουν και την ασφάλειά τους καθώς δεν διαθέτουν τα κατάλληλα εργαλεία για την πρόληψη της διαφθοράς στον τομέα της άμυνας, σύμφωνα με τον σχετικό Δείκτη μέτρησης   που κυκλοφόρησε από την Transparency International Ηνωμένου Βασιλείου.

Μεταξύ των 82 χωρών που αξιολογήθηκαν η Ελλάδα είναι μεταξύ των 25 χωρών με τoν μικρότερο κίνδυνο διαφθοράς και πιο συγκεκριμένα στην 3η – μέτρια - κατηγορία μεταξύ των συνολικά  7 κατηγοριών. Μαζί της είναι και άλλες ευρωπαϊκές χώρες όπως   Βουλγαρία,Κροατία, Τσεχία, Γαλλία, Ελλάδα, Ουγγαρία, Ιταλία,   Πολωνία, Σλοβακία, Ισπανία κ.α. Ο Δείκτης  σχετίζεται με τον τρόπο που οι κυβερνήσεις  ασκούν πρόληψη και  καταπολεμούν την  διαφθορά στην άμυνα.

Πενήντα οκτώ από τις 82 χώρες που καλύπτονται από την έκθεση έχουν ταξινομηθεί ως υψηλού κινδύνου ή ακόμα χειρότερα.

Η Γερμανία και η Αυστραλία είναι οι μόνες χώρες που έχουν ισχυρούς μηχανισμούς κατά της διαφθοράς σύμφωνα με τον δείκτη της μέτρησης, με  μέτρα σε ισχύ, όπως η ισχυρή κοινοβουλευτική εποπτεία της αμυντικής πολιτικής κλπ

Σε  εννέα χώρες ̶ Αλγερία, Αγκόλα,  Καμερούν, Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό,  Αίγυπτο, Ερυθραία,  Λιβύη,  Συρία,  Υεμένη  ̶  λείπουν βασικά μέτρα, όπως οι έλεγχοι και  λογοδοσία, κάνοντας τη θεσμοθέτηση των μηχανισμών κατά της διαφθοράς στον τομέα της άμυνας σχεδόν αδύνατο, κατανεμόμενες έτσι στην κατηγορία του Κρίσιμου Κινδύνου. 

Παρά τις διεθνείς προσπάθειες για την πάταξη της διαφθοράς τα τελευταία χρόνια, που απορρέουν  από τις περιπτώσεις δωροδοκίας στη Σαουδική Αραβία, τη Μαλαισία, την Τσεχική Δημοκρατία, τη Ρωσία, τη Νότια Αφρική και αλλού συνεχίζουν να υπάρχουν  τα σχετικά  πρωτοσέλιδα των εφημερίδων, επισημαίνει ο ειδικός τυπος.

Οι 82 χώρες  που αξιολογήθηκαν  αντιπροσωπεύουν το 94% των παγκόσμιων στρατιωτικών δαπανών το 2011, που αντιστοιχεί σε 1,6 τρισεκατομμύρια δολάρια. Οι χώρες που καταγράφονται  σε ζώνες από πολύ χαμηλό κίνδυνο (Α) σε πολύ κρίσιμο κίνδυνο (F), σύμφωνα με λεπτομερή αξιολόγηση σε 77 δείκτες, που καλύπτουν 5 εξέχοντες τομείς κινδύνου στον τομέα: την πολιτική, τη χρηματοδότηση, το προσωπικό, τη λειτουργία (δραστηριότητες)  και τις δημόσιες συμβάσεις (προμήθειες).

«Η διαφθορά στην άμυνα είναι φαινόμενο επικίνδυνο, διχαστικό και κοστοβόρο, και το κόστος  του  καταβάλλεται από την ίδια την άμυνα, τους πολίτες, τις εταιρείες και τις κυβερνήσεις. Ωστόσο, η πλειοψηφία των κυβερνήσεων κάνουμε πολύ λίγα για να το αποτρέψει, αφήνοντας πολλές ευκαιρίες για να κρυφτεί η διαφθορά μακριά από τον δημόσιο έλεγχο  και τα χρήματα  θα μπορούσαν να δαπανηθούν καλύτερα », εξηγεί ο κ. Mark Pyman, διευθυντής του προγράμματος  της Διεθνούς Διαφάνειας Άμυνας του Ηνωμένου Βασιλείου.

Οι χώρες  κατατάσσονται σε 7 ζώνες που κυμαίνονται από πολύ χαμηλό κίνδυνο για την κρίσιμη κίνδυνο.Αναλυτικά οι ζώνες του Δείκτη με την κατανομή των χωρών  ανάλογα με το επίπεδο του κινδύνου της διαφθοράς είναι  ο εξής: 

ΖΩΝΗ Α – πολύ χαμηλός κίνδυνος (2 χώρες): Αυστραλία, Γερμανία 


ΖΩΝΗ B – χαμηλός κίνδυνος (7 χώρες): Αυστρία, Νορβηγία, Νότια Κορέα, Σουηδία, Ταϊβάν, Ηνωμένο Βασίλειο, Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής 


ΖΩΝΗ C – μέτριος κίνδυνος (16 χώρες) : Αργεντινή, Βραζιλία, Βουλγαρία, Χιλή, Κολομβία, Κροατία, Τσεχία, Γαλλία, Ελλάδα, Ουγγαρία, Ιταλία, Ιαπωνία, Λετονία, Πολωνία, Σλοβακία, Ισπανία 
 ΖΩΝΗ D + – Υψηλός Κίνδυνος (15 χώρες): Βοσνία-Ερζεγοβίνη, Κύπρος, Ινδία, Ισραήλ, Κένυα, Κουβέιτ, Λίβανος, Μεξικό, Νεπάλ, Σερβία, Σιγκαπούρη, Νότια Αφρική, την Ταϊλάνδη, την Ουκρανία, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα 

D-ΖΩΝΗ – Υψηλός Κίνδυνος (15 χώρες),  Μπαγκλαντές,  Λευκορωσία, Κίνα, Αιθιοπία, Γεωργία, Γκάνα,  Ιορδανία, Καζακστάν, Μαλαισία, Πακιστάν,  Παλαιστίνη,  Ρωσία, Ρουάντα, Τανζανία, Τουρκία 

ΖΩΝΗ E – Πολύ υψηλός κίνδυνος (18 χώρες) : Αφγανιστάν, Μπαχρέιν,  Ακτή Ελεφαντοστού, Ινδονησία, Ιράν, Ιράκ, Μαρόκο, Νιγηρία, Ομάν, Φιλιππίνες, Κατάρ, Σαουδική Αραβία, Σρι Λάνκα, Τυνησία, Ουγκάντα, Ουζμπεκιστάν, Βενεζουέλα, Ζιμπάμπουε 

F ΖΩΝΗ - Κρίσιμος Κίνδυνος (9 χώρες): Αλγερία, Αγκόλα, Καμερούν, Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, Αίγυπτος,  Ερυθραία, Λιβύη, Συρία, Υεμένη 

Η Διεθνής Διαφάνεια καλεί τις κυβερνήσεις  σε σειρά μέτρων όπως ανοιχτές μεγάλες δημόσιες συμβάσεις, πιο ανοιχτό,  πρόσβαση των πολιτών σε πληροφορίες σχετικά με τους αμυντικούς προϋπολογισμούς και τις δημόσιες συμβάσεις. Οι νομοθέτες θα πρέπει να ενισχύσουν τους ελέγχους και την εποπτεία του κλάδου κ.α.

Η Διεθνής Διαφάνεια εκτιμά ότι το συνολικό κόστος της διαφθοράς στον τομέα της άμυνας πρέπει να είναι τουλάχιστον της τάξης των 20 δισ. ευρώ ετησίως, με βάση τα στοιχεία της Παγκόσμιας Τράπεζας και το  International Peace Research Institute (SIPRI) της Στοκχόλμης. Αυτό ισοδυναμεί με το συνολικό ποσό που έχει υποσχεθεί η G8 το 2009 για την καταπολέμηση της πείνας στον κόσμο.

Ο δείκτης δείχνει ότι μόνο το 15% των κυβερνήσεων έχουν στη διάθεσή τους την πολιτικά εποπτεία της αμυντικής πολιτικής- δηλ. ολοκληρωμένη, υπεύθυνη και αποτελεσματική. Στο 45% των χωρών υπάρχει μικρή ή καμία εποπτεία της αμυντικής πολιτικής, ενώ στο ήμισυ των εθνών υπάρχουν ελάχιστες αποδείξεις για έλεγχο των αμυντικών προμηθειών.

Η μελέτη διαπιστώνει επίσης ότι οι πολίτες στερούνται συχνά βασικών  γνώσεως σχετικά με το αμυντικό τομέα.Οι μισοί από αμυντικούς προϋπολογισμούς των χωρών έχουν έλλειψη διαφάνειας εξ ολοκλήρου, ή περιλαμβάνουν μόνο πολύ περιορισμένες, συγκεντρωτικές πληροφορίες. 

Σύμφωνα με τον Δρ Όλιβερ Cover,  κύριο συγγραφέα της μελέτης, «o δείκτης αυτός δείχνει σαφώς ότι υπάρχει σοβαρός κίνδυνος για διαφθορά στον τομέα αυτό (…) Δείκτης θα μας βοηθήσει όλους να κατανοήσουμε και να αντιμετωπίσουν τους κινδύνους. Οι κυβερνήσεις θα πρέπει να καθαρίσουν  αυτόν τον τομέα, και η έκθεση μας θα τους δώσει πρακτικές λύσεις για την επίτευξη διαφάνειας. Με αυτόν τον τρόπο θα σώσει τις ζωές των στρατιωτών και των πολιτών και οι κυβερνήσεις δισεκατομμύρια δολάρια».

Είναι η πρώτη φορά που η μη κυβερνητική οργάνωση  Transparency International - η οποία παρακολουθεί και εκστρατείες κατά των πολιτικών καθώς και την εταιρική διαφθορά - δημοσιεύει ένα τέτοιο ευρετήριο για την καταπολέμηση της διαφθοράς παγκοσμίως.
Στα τέλη του περασμένου έτους, δημοσίευσε μια παρόμοια έρευνα που καλύπτει απόδοση της καταπολέμησης της διαφθοράς των 129 από τις κορυφαίες εταιρείες άμυνα του κόσμου.