Η έγκριση από το ΚΥΣΕΑ του προγράμματος απόκτησης των τριών πρώτων μεταφορικών αεροσκαφών C-390 Millennium, με option για ακόμη τρία, αποτελεί ουσιαστικά το τελευταίο μεγάλο πολιτικό βήμα πριν από την υπογραφή της διακρατικής συμφωνίας Ελλάδας – Πορτογαλίας. Πρόκειται για ένα πρόγραμμα το οποίο το OnAlert αποκάλυψε από την πρώτη στιγμή, όταν ακόμη η Πολεμική Αεροπορία αξιολογούσε τις διαθέσιμες επιλογές και πολύ πριν η επιλογή του βραζιλιάνικου μεταγωγικού της Embraer λάβει επίσημη μορφή. Από το πρώτο αποκλειστικό ρεπορτάζ για το σχέδιο «3+3» μέσω Πορτογαλίας, έως την αποκάλυψη της διαμόρφωσης που επέλεξε η Πολεμική Αεροπορία και της πορείας των διαπραγματεύσεων, το OnAlert κατέγραφε βήμα προς βήμα την εξέλιξη ενός προγράμματος που σήμερα εισέρχεται στην τελική του φάση.
Μετά το «πράσινο φως» του ΚΥΣΕΑ, ξεκινά πλέον η αντίστροφη μέτρηση για την υπογραφή της διακρατικής συμφωνίας (Government to Government – G2G) με την πορτογαλική κυβέρνηση.
Σύμφωνα με πληροφορίες του OnAlert, οι διαπραγματεύσεις βρίσκονται ήδη σε ιδιαίτερα προχωρημένο στάδιο, ενώ οι επιτροπές που έχουν συγκροτηθεί από τις δύο πλευρές εργάζονται εντατικά για την ολοκλήρωση όλων των τεχνικών, οικονομικών και νομικών λεπτομερειών της σύμβασης. Από ελληνικής πλευράς, τον συντονισμό έχει αναλάβει η Γενική Διεύθυνση Αμυντικών Εξοπλισμών και Επενδύσεων (ΓΔΑΕΕ), σε συνεργασία με την αντίστοιχη πορτογαλική υπηρεσία, με στόχο η συμφωνία να είναι έτοιμη προς υπογραφή εντός φθινοπώρου ακόμη και μέσα στον Σεπτέμβριο.
Διακρατική συμφωνία μέσω Πορτογαλίας – Το μοντέλο που επιταχύνει τις παραδόσεις
Η επιλογή της διακρατικής συμφωνίας δεν έγινε τυχαία. Αντί η Ελλάδα να προχωρήσει σε απευθείας νέα παραγγελία προς την Embraer, αξιοποιεί το πορτογαλικό πρόγραμμα, αποκτώντας τρία από τα συνολικά δέκα slots παραγωγής που έχει ήδη εξασφαλίσει η Πορτογαλία. Με αυτόν τον τρόπο αποφεύγονται οι μεγάλες καθυστερήσεις που θα συνεπαγόταν μια νέα παραγγελία από μηδενική βάση και διασφαλίζονται σαφώς ταχύτεροι χρόνοι παράδοσης.
Παράλληλα, το μοντέλο αυτό προσφέρει σημαντικά πλεονεκτήματα στην υποστήριξη, στην εκπαίδευση πληρωμάτων και τεχνικών, αλλά και στη μελλοντική συνεργασία των δύο αεροποριών σε επίπεδο ανταλλακτικών, συντήρησης και επιχειρησιακής αξιοποίησης.
Το συνολικό πακέτο δεν αφορά μόνο τα τρία αεροσκάφη. Περιλαμβάνει εκπαίδευση ιπταμένων και τεχνικού προσωπικού, αρχικό απόθεμα ανταλλακτικών, εξοπλισμό υποστήριξης εδάφους και πολυετή σύμβαση Follow-On Support, ώστε η Πολεμική Αεροπορία να αποφύγει τα προβλήματα διαθεσιμοτήτων που αντιμετώπισε επί σειρά ετών με άλλους τύπους αεροσκαφών. Η λογική του προγράμματος είναι να παραδοθεί ένα πλήρες επιχειρησιακό πακέτο και όχι απλώς τρεις νέες πλατφόρμες.
Η διάδοχη κατάσταση των C-130 και η νέα φιλοσοφία των στρατιωτικών αερομεταφορών
Η απόφαση για τα C-390 σηματοδοτεί τη μεγαλύτερη αλλαγή στις στρατιωτικές αερομεταφορές της χώρας από την εποχή της ένταξης των C-130 Hercules. Για περισσότερα από πενήντα χρόνια τα Hercules αποτέλεσαν τη ραχοκοκαλιά της 356 Μοίρας Τακτικών Μεταφορών και της Πολεμικής Αεροπορίας συνολικά.
Ωστόσο, η ηλικία τους, οι αυξημένες απαιτήσεις συντήρησης και οι περιορισμένες διαθεσιμότητες δημιούργησαν την ανάγκη για έναν νέο τύπο αεροσκάφους, ο οποίος θα μπορούσε να ανταποκριθεί στις σύγχρονες επιχειρησιακές απαιτήσεις.
Υψηλές επιδόσεις, μεγάλο φορτίο και επιχειρησιακή ευελιξία
Το C-390 Millennium θεωρήθηκε ότι καλύπτει καλύτερα από κάθε άλλο υποψήφιο τις ανάγκες της Πολεμικής Αεροπορίας.
Πρόκειται για δικινητήριο μεταγωγικό αεροσκάφος νέας γενιάς, εξοπλισμένο με δύο κινητήρες IAE V2500, το οποίο αναπτύσσει μέγιστη ταχύτητα περίπου 470 κόμβων (870 χλμ./ώρα), σημαντικά υψηλότερη από εκείνη των κλασικών ελικοφόρων μεταγωγικών. Η υψηλή ταχύτητα μειώνει αισθητά τους χρόνους μεταφοράς προσωπικού και υλικών, κάτι ιδιαίτερα κρίσιμο για μια χώρα με εκατοντάδες νησιά και αυξημένες απαιτήσεις ταχείας αντίδρασης.
Το μέγιστο ωφέλιμο φορτίο φθάνει τους 26 τόνους, επιτρέποντας τη μεταφορά τεθωρακισμένων οχημάτων, πυροβόλων, στρατιωτικού εξοπλισμού, εμπορευματοκιβωτίων, παλετών NATO, αλλά και έως περίπου 80 πλήρως εξοπλισμένων στρατιωτών ή περισσότερων από 60 αλεξιπτωτιστών. Μπορεί επίσης να μεταφέρει δεκάδες τραυματίες σε διαμόρφωση αεροδιακομιδών (MEDEVAC), με πλήρη ιατρικό εξοπλισμό και δυνατότητα εντατικής θεραπείας κατά τη διάρκεια της πτήσης.
Πολυδύναμη πλατφόρμα: Από αερομεταφορές έως εναέριο ανεφοδιασμό μαχητικών
Ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά που έγειραν την πλάστιγγα υπέρ του C-390 είναι ο πολυρόλος του. Η ελληνική διαμόρφωση προβλέπει εγκατάσταση ολοκληρωμένου συστήματος αυτοπροστασίας, ενώ τα αεροσκάφη θα διαθέτουν και δυνατότητα εναέριου ανεφοδιασμού μαχητικών αεροσκαφών, λειτουργώντας ως ιπτάμενα τάνκερ.
Με την εγκατάσταση δύο εξωτερικών pods ανεφοδιασμού μπορούν να υποστηρίζουν μαχητικά F-16 και Rafale, πολλαπλασιάζοντας την επιχειρησιακή τους ακτίνα δράσης και ενισχύοντας σημαντικά τις δυνατότητες της Πολεμικής Αεροπορίας σε αποστολές μεγάλης διάρκειας.
Παράλληλα, το Millennium μπορεί να εκτελεί αποστολές ρίψης αλεξιπτωτιστών, μεταφοράς ειδικών δυνάμεων, ανθρωπιστικών επιχειρήσεων, έρευνας και διάσωσης, αεροδιακομιδών, αλλά και επιχειρήσεις πυρόσβεσης με ειδικό κιτ, εφόσον αυτό απαιτηθεί στο μέλλον. Πρόκειται ουσιαστικά για μια πλατφόρμα πολλαπλών ρόλων, η οποία μπορεί να καλύψει σχεδόν κάθε αποστολή στρατηγικών και τακτικών αερομεταφορών.
Χαμηλότερο κόστος και διεθνής αναγνώριση του Millennium
Ιδιαίτερη σημασία απέδωσε το Αεροπορικό Επιτελείο και στο κόστος κύκλου ζωής του αεροσκάφους. Σύμφωνα με τα στοιχεία που αξιολογήθηκαν, το C-390 εμφανίζει σημαντικά χαμηλότερο κόστος λειτουργίας και συντήρησης σε σχέση με άλλες διαθέσιμες λύσεις, ενώ η υψηλή αξιοπιστία και οι μεγάλες διαθεσιμότητες που παρουσιάζει ήδη στις αεροπορίες που το χρησιμοποιούν αποτέλεσαν βασικό κριτήριο επιλογής.
Το χαμηλότερο λειτουργικό κόστος, σε συνδυασμό με τη δυνατότητα εκτέλεσης πολλαπλών αποστολών από μία μόνο πλατφόρμα, επιτρέπει στην Πολεμική Αεροπορία να αποκτήσει ένα αεροσκάφος το οποίο δεν περιορίζεται στον ρόλο του μεταγωγικού. Αντίθετα, αποτελεί έναν πραγματικό πολλαπλασιαστή ισχύος, ικανό να υποστηρίξει από επιχειρήσεις ειδικών δυνάμεων έως στρατηγικές αερομεταφορές και αποστολές εναέριου ανεφοδιασμού.
Η επιλογή του Millennium δεν αποτελεί ελληνική ιδιαιτερότητα. Το αεροσκάφος έχει ήδη επιλεγεί από την Πορτογαλία, την Ουγγαρία, την Αυστρία, την Ολλανδία, την Τσεχία, τη Σουηδία, τη Σλοβακία, τη Νότια Κορέα και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, ενώ συνεχίζει να διευρύνει την παρουσία του στη διεθνή αγορά, επιβεβαιώνοντας ότι εξελίσσεται σε έναν από τους πλέον επιτυχημένους νέους τύπους στρατιωτικών μεταγωγικών παγκοσμίως.
Όσο αυξάνεται ο αριθμός των χρηστών του, τόσο ενισχύονται και οι προοπτικές κοινής υποστήριξης, διαθεσιμότητας ανταλλακτικών και μείωσης του συνολικού κόστους χρήσης για όλες τις χώρες που το εντάσσουν στους στόλους τους.
Το πρόγραμμα «3+3» και ο νέος στόλος της Πολεμικής Αεροπορίας
Για την Ελλάδα, η προμήθεια των πρώτων τριών C-390 αποτελεί μόνο την αρχή. Η option για ακόμη τρία αεροσκάφη δίνει τη δυνατότητα στην Πολεμική Αεροπορία να διαμορφώσει σταδιακά έναν νέο στόλο έξι μεταγωγικών νέας γενιάς, ο οποίος θα αποτελέσει τη βάση των στρατιωτικών αερομεταφορών για τις επόμενες δεκαετίες.
Σε συνδυασμό με την αναβάθμιση των C-27J Spartan, δημιουργείται ένα νέο επιχειρησιακό μοντέλο, όπου τα Spartan θα αναλαμβάνουν κυρίως τακτικές μεταφορές μικρότερης κλίμακας και τα Millennium τις στρατηγικές αποστολές, τις μεγάλες μεταφορές προσωπικού και υλικών, αλλά και αποστολές υψηλής επιχειρησιακής απαίτησης.
Το πρόγραμμα συνδέεται και με τη σταδιακή ανάπτυξη νέων δυνατοτήτων της εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας. Η συνεργασία της Embraer με την Ελληνική Αεροπορική Βιομηχανία δημιουργεί προοπτικές ώστε μέρος της τεχνικής υποστήριξης και της συντήρησης του στόλου να πραγματοποιείται στην Ελλάδα. Πρόκειται για μια παράμετρο που αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς η χώρα φιλοδοξεί να αναπτύξει δυνατότητες υποστήριξης όχι μόνο για τα ελληνικά αεροσκάφη, αλλά και για άλλους ευρωπαϊκούς χρήστες του τύπου στο μέλλον.
Παράλληλα, η ένταξη των C-390 εντάσσεται στον ευρύτερο σχεδιασμό ανανέωσης των μέσων της Πολεμικής Αεροπορίας, ο οποίος περιλαμβάνει νέα μαχητικά, νέα εκπαιδευτικά αεροσκάφη, εκσυγχρονισμό υφιστάμενων μέσων και ενίσχυση των δυνατοτήτων αερομεταφορών, ώστε η Ελλάδα να μπορεί να ανταποκρίνεται με ταχύτητα τόσο στις επιχειρησιακές ανάγκες των Ενόπλων Δυνάμεων όσο και στις διεθνείς υποχρεώσεις της στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ και της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Το OnAlert παρακολούθησε το πρόγραμμα από την πρώτη ημέρα
Η σημερινή απόφαση του ΚΥΣΕΑ ουσιαστικά επισφραγίζει μια πορεία που ξεκίνησε πριν από πολλούς μήνες. Μια πορεία την οποία το OnAlert παρακολούθησε από την πρώτη ημέρα, αποκαλύπτοντας πρώτο το ενδιαφέρον της Πολεμικής Αεροπορίας για το C-390 Millennium, το σχέδιο απόκτησης μέσω Πορτογαλίας, τη φιλοσοφία του προγράμματος «3+3», τη διαμόρφωση που επέλεξε το Αεροπορικό Επιτελείο, αλλά και τη σταδιακή ωρίμανση των διαπραγματεύσεων μέχρι την τελική πολιτική έγκριση.
Σήμερα, το πρόγραμμα περνά πλέον στην τελευταία και κρισιμότερη φάση του. Οι επιτροπές της ΓΔΑΕΕ και της αντίστοιχης πορτογαλικής υπηρεσίας συνεχίζουν τις διαπραγματεύσεις, με στόχο να ολοκληρωθούν όλες οι τεχνικές και νομικές εκκρεμότητες το συντομότερο δυνατό.
Με την υπογραφή της συμφωνίας, η Πολεμική Αεροπορία θα αποκτήσει τα τρία πρώτα C-390 Millennium, με δικαίωμα ενεργοποίησης της option για ακόμη τρία αεροσκάφη, εξασφαλίζοντας για τις επόμενες δεκαετίες έναν σύγχρονο στόλο στρατιωτικών μεταγωγικών, ικανό να ανταποκριθεί στις αυξημένες επιχειρησιακές απαιτήσεις του σύγχρονου περιβάλλοντος ασφαλείας.
Η είσοδος του Millennium σε ελληνική υπηρεσία δεν αποτελεί απλώς την αντικατάσταση ενός παλαιότερου αεροσκάφους αλλά την απαρχή μιας νέας εποχής στις στρατιωτικές αερομεταφορές, με αυξημένες δυνατότητες, μεγαλύτερη ευελιξία και σημαντικά υψηλότερη επιχειρησιακή αξία για την Πολεμική Αεροπορία.
