Η προμήθεια τριών μεταγωγικών αεροσκαφών C-390 Millennium της βραζιλιάνικης Embraer για την Πολεμική Αεροπορία περνά σε ένα ακόμη σημαντικό στάδιο, καθώς η Πορτογαλία ενέκρινε τις απαραίτητες δαπάνες για την απόκτησή τους και τη μετέπειτα διάθεσή τους στην Ελλάδα.
Tο πορτογαλικό Υπουργικό Συμβούλιο ενέκρινε στις 14 Οκτωβρίου 2026 τη σχετική απόφαση, η οποία δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως της χώρας χθες 22 Οκτωβρίου. Η απόφαση εξουσιοδοτεί το Υπουργείο Άμυνας της Πορτογαλίας να προχωρήσει στις απαραίτητες συμβάσεις για την προμήθεια των τριών αεροσκαφών από την κοινοπραξία Embraer S.A. και Embraer Portugal S.A.
H Ελλάδα έχει ήδη υποβάλει επίσημο αίτημα προς την πορτογαλική πλευρά για την απόκτηση των τριών αεροσκαφών, καθώς και για τις συνοδευτικές υπηρεσίες. Ωστόσο, η τελική διακρατική σύμβαση (g2g) μεταξύ των δύο χωρών δεν έχει ακόμη υπογραφεί.
Το κόστος των C-390 και ο εξοπλισμός ηλεκτρονικού πολέμου
Η πορτογαλική απόφαση προβλέπει δαπάνη έως 532,9 εκατομμύρια ευρώ, πλέον ΦΠΑ, για την προμήθεια των τριών αεροσκαφών και το αρχικό πακέτο υποστήριξης που απαιτείται για την ένταξή τους σε υπηρεσία.
Επιπλέον, εγκρίθηκε κονδύλι έως 57,1 εκατομμύρια ευρώ, επίσης πλέον ΦΠΑ, για την προμήθεια εξοπλισμού ηλεκτρονικού πολέμου, την εκπαίδευση του προσωπικού, την υλικοτεχνική υποστήριξη, τη διάθεση τεχνικών ομάδων στην Ελλάδα και τη διαχείριση του προγράμματος.
Το συνολικό ύψος των προβλεπόμενων δαπανών ανέρχεται σε περίπου 590 εκατομμύρια ευρώ. Το πορτογαλικό έγγραφο δεν προσδιορίζει την τελική διαμόρφωση του συστήματος ηλεκτρονικού πολέμου που θα ενσωματωθεί στα αεροσκάφη.
Οι σχετικές δαπάνες έχουν πολυετή ορίζοντα και μπορούν να εκτείνονται έως το 2031. Ωστόσο, σύμφωνα με τον σχεδιασμό που έχει παρουσιάσει η ελληνική πλευρά, η Πολεμική Αεροπορία αναμένεται να παραλάβει το πρώτο C-390 το 2027.
Ο υπουργός Εθνικής Άμυνας, Νίκος Δένδιας, είχε επιβεβαιώσει τον Ιούλιο το χρονοδιάγραμμα παραλαβής, μετά την έγκριση της προμήθειας από το ΚΥΣΕΑ. Παράλληλα, είχε επισημάνει ότι η απόκτηση των τριών αεροσκαφών αποτελεί το πρώτο βήμα, με την Ελλάδα να επιδιώκει να αναπτύξει εγχώρια δυνατότητα συντήρησης τόσο των αεροσκαφών όσο και των κινητήρων τους.
Τον Μάιο του 2026, η Embraer και η Ελληνική Αεροπορική Βιομηχανία (ΕΑΒ) υπέγραψαν μνημόνιο κατανόησης με αντικείμενο τη διερεύνηση δυνατοτήτων συντήρησης, επισκευής και γενικής επισκευής των μελλοντικών ελληνικών C-390.
Η εμπλοκή της ΕΑΒ θα μπορούσε να αποτελέσει σημαντικό βήμα για την ενίσχυση της εγχώριας υποστήριξης του νέου στόλου, ενώ η συνεργασία με την Πορτογαλία αναμένεται να διευκολύνει την ένταξη των αεροσκαφών σε υπηρεσία.
Η Πορτογαλία ως ενδιάμεσος στην προμήθεια
Η συμφωνία ακολουθεί ένα ιδιαίτερο μοντέλο προμήθειας, καθώς η Πορτογαλία θα αποκτήσει τα αεροσκάφη από την Embraer και στη συνέχεια θα τα διαθέσει στην Ελλάδα μέσω διακρατικής συμφωνίας.
Το 2025, η πορτογαλική κυβέρνηση άσκησε το δικαίωμα προαίρεσης για την απόκτηση ενός έκτου αεροσκάφους και εξασφάλισε τη δυνατότητα αγοράς έως και δέκα επιπλέον αεροσκαφών, τα οποία θα μπορούσαν να διατεθούν σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες ή κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ μέσω διακρατικών συμφωνιών.
Σύμφωνα με την απόφαση της πορτογαλικής κυβέρνησης, η χρηματοδότηση της συγκεκριμένης διαδικασίας θα καλυφθεί εξ ολοκλήρου από τα έσοδα που θα προκύψουν από τη συμφωνία πώλησης των τριών αεροσκαφών στην Ελλάδα. Τα ποσά αυτά θα επανεπενδυθούν στο πορτογαλικό πρόγραμμα KC-390, χωρίς να επιβαρυνθεί ο πορτογαλικός αμυντικός προϋπολογισμός με το κόστος της ελληνικής προμήθειας.
