Τεράστιο «πονοκέφαλο» προκαλούν στις ΗΠΑ τα πορίσματα της πιο πρόσφατης έκθεσης του Γραφείου Λογοδοσίας της αμερικανικής κυβέρνησης (GAO) για τα stealth μαχητικά αεροσκάφη πολλαπλών ρόλων πέμπτης γενιάς τύπου F-35 – σε όλες τις παραλλαγές τους – που πέτυχαν πλήρη επιχειρησιακή ικανότητα για το 2025.
Και αυτό διότι, σύμφωνα με τον GAO, το 2025 το ποσοστό των stealth μαχητικών αεροσκαφών που κρίθηκε «mission capable» έπεσε στο 44% ενώ το ποσοστό των stealth μαχητικών αεροσκαφών που κρίθηκε «full mision capable« μειώθηκε στο 25%. Με άλλα λόγια, ένα στα τέσσαρα αμερικανικά F-35 μπορεί να εκτελέσει ανά πάσα στιγμή το πλήρες φάσμα των αποστολών του.
Τα F-35A της πολεμικής αεροπορίας των ΗΠΑ σημείωσαν τα υψηλότερα ποσοστά σε διαθεσιμότητες για πλήρη επιχειρησιακή ικανότητα μεταξύ των τριών παραλλαγών του F-35, σχεδόν διπλάσια από το ποσοστό των F-35B των Πεζοναυτών και των F-35C του πολεμικού ναυτικού, που εξακολουθούν να είναι μόλις 28,5%.
Τα ποσοστά για τις διαθεσιμότητες
Στο σημείο αυτό πρέπει να διευκρινιστεί ότι ο χαρακτηρισμός «mission capable» αφορά τις διαθεσιμότητες αεροσκαφών που μπορούν να εκτελέσουν τουλάχιστον μια από τις αποστολές που του έχουν ανατεθεί, ενώ «full mission capable» αφορά τις διαθεσιμότητες των F-35 που μπορούν να εκτελέσουν το σύνολο των αποστολών που τους έχει ανατεθεί.
Η έκθεση αναφέρει πως βάσει των υπολογισμών του Γραφείου για το εξοπλιστικό πρόγραμμα των stealth μαχητικών αεροσκαφών (JPO) η αύξηση των διαθεσιμοτήτων θα μπορούσε να κοστίσει 13,7 δισεκατομμύρια δολάρια τα επόμενα 5 χρόνια.
Η «ρίζα των προβλημάτων» σύμφωνα με αξιωματούχους του υπουργείου Άμυνας των ΗΠΑ είναι το γεγονός ότι τα προηγούμενα χρόνια δόθηκε προτεραιότητα στην προμήθεια περισσότερων αεροσκαφών στις πρώτες παρτίδες (Lot) παραγωγής των F-35, με αποτέλεσμα να μην γίνουν κρίσιμες επενδύσεις στην κατασκευή αποθέματος σε εξαρτήματα και ανταλλακτικά, γεγονός που οδήγησε σε διαρκείς ελλείψεις υλικών για την υλικοτεχνική υποστήριξη και συντήρηση των F-35.
Γιατί φτάσαμε εδώ;
Έτσι το «ντόμινο» εξελίξεων αποτυπώθηκε στην αύξηση του κόστους, σε καθυστερήσεις για την ενσωμάτωση νέων συστημάτων, στην αναβάθμιση και εγκατάσταση του λογισμικού TR-3 για την διαμόρφωση F-35 Block 4 και κατ επέκταση στις παραδόσεις των stealth μαχητικών αεροσκαφών τόσο στις ΗΠΑ όσο και σε χώρες – εταίρους που συμμετέχουν στο πρόγραμμα και έχουν προχωρήσει στις σχετικές παραγγελίες.
Στο πλαίσιο αυτό, το αμερικανικό Πεντάγωνο ανακοίνωσε το 2025 ότι θα καταρτηθεί και θα υλοποιηθεί ένα αναθεωρημένο πρόγραμμα πρόγραμμα υλικοτεχνικής υποστήριξης του στόλου F-35 (Global Support Solution Reset) που θα έχει ως σκοπό την αύξηση του ποσοστού «mission capable» σε 80% έως το 2030 και του ποσοστού «full mission capable» σε 65%.
Οι στόχοι αυτοί θα επιτευχθούν με την αγορά περισσότερων ανταλλακτικών και αναλώσιμων, με επενδύσεις σε υποπρογράμματα επισκευών και στην δημιουργία μεγαλύτερου αποθέματα σε κρισιμα εξαρτήματα αλλά και με την βελτιστοποίηση των διαδικασιών υποστήριξης. Όπως αναφέρθηκε πριν, τα 13,7 δισεκατομμύρια δολάρια που θα ζητήσει η αρμόδια αρχή για το πρόγραμμα των F-35 μέχρι το οικονομικό έτος 2031 θα κατανεμηθεί ως εξής.
Περίπου 7,3 δισεκατομμύρια δολάρια θα προοριστούν για ανταλλακτικά και υλικά για την υποστήριξη και συντήρηση των F-35, ενώ 3,1 δισεκατομμύρια δολάρια θα χρησιμοποιηθούν για την επέκταση της χωρητικότητας των αποθηκών για τα εξαρτήματα, τα αναλώσιμα και τα ανταλλακτικά. Τα υπόλοιπα 3,3 δισεκατομμύρια δολάρια προορίζεται για τη χρηματοδότηση της συντήρησης και την προμήθεια καυσίμων.
Με πληροφορίες από: GAO / Air & Space Forces