*του Κώστα Σαρικά
Η έναρξη της μεγάλης τουρκικής αεροναυτικής άσκησης «Deniz Kurdu II/2026» που έχει προγραμματιστεί για αύριο 4 Ιουνίου βρίσκει τις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις σε αυξημένη επιχειρησιακή εγρήγορση, καθώς η Άγκυρα κλιμακώνει σταδιακά τη ρητορική και τις κινήσεις της σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο, σε μια χρονική συγκυρία με ιδιαίτερη γεωπολιτική σημασία.
Η μεγαλύτερη ναυτική άσκηση του τουρκικού στόλου ξεκινά σε μια περίοδο κατά την οποία η τουρκική ηγεσία επαναφέρει με ολοένα μεγαλύτερη ένταση το αφήγημα της «Γαλάζιας Πατρίδας», ενώ στο προσκήνιο βρίσκεται και η πρόθεση της Άγκυρας να προχωρήσει σε νομοθετική πρωτοβουλία που επιχειρεί να προσδώσει θεσμικό χαρακτήρα στις αναθεωρητικές της διεκδικήσεις.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον ο τουρκικός «Θαλασσόλυκος» αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα, όχι μόνο ως στρατιωτική δραστηριότητα αλλά και ως μέσο προβολής ισχύος και αποστολής πολιτικών και στρατηγικών μηνυμάτων προς την Ελλάδα και την ευρύτερη περιοχή.
Οι πρώτες ενδείξεις της αυξημένης κινητικότητας καταγράφηκαν ήδη πριν από την επίσημη έναρξη της άσκησης. Η προάσκηση που πραγματοποιήθηκε στο Ανατολικό Αιγαίο, κοντά στην περιοχή των Ψαρών, περιλάμβανε σενάρια Έρευνας και Διάσωσης (SAR), με τη συμμετοχή ελικοπτέρων, αεροσκαφών ναυτικής συνεργασίας και Μη Επανδρωμένων Αεροχημάτων.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΓΕΕΘΑ, καταγράφηκαν 16 τουρκικά αεροπορικά μέσα στο FIR Αθηνών. Ανάμεσά τους πέντε σχηματισμοί διαφορετικών τύπων ελικοπτέρων, ένα ATR-72, ένα CN-235 και δύο UAV, τα οποία πραγματοποίησαν συνολικά 11 παραβάσεις και 7 παραβιάσεις του Εθνικού Εναέριου Χώρου.
Τα τουρκικά μέσα αναγνωρίστηκαν και αναχαιτίστηκαν σύμφωνα με την πάγια επιχειρησιακή διαδικασία, ενώ η δραστηριότητα παρακολουθήθηκε στενά από τις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις.
Αυξημένη ετοιμότητα σε θάλασσα, αέρα και Ειδικές Δυνάμεις
Όπως συμβαίνει σε κάθε μεγάλη τουρκική άσκηση, το ελληνικό Επιτελείο έχει θέσει σε αυξημένη επιφυλακή όλα τα διαθέσιμα μέσα παρακολούθησης και αντίδρασης.
Το Πολεμικό Ναυτικό παρακολουθεί διαρκώς τις κινήσεις των τουρκικών ναυτικών μονάδων, αξιοποιώντας πλοία επιφανείας, υποβρύχια και μέσα επιτήρησης για τη συλλογή κρίσιμων επιχειρησιακών δεδομένων.
Η Πολεμική Αεροπορία βρίσκεται σε ετοιμότητα, με τα μαχητικά αεροσκάφη να είναι έτοιμα να αναλάβουν αποστολές αναγνώρισης και αναχαίτισης εφόσον απαιτηθεί.
Παράλληλα, ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στη δραστηριότητα των τουρκικών Ειδικών Δυνάμεων. Η συμμετοχή των επίλεκτων μονάδων SAT και SAS, καθώς και αποβατικών και αμφίβιων δυνάμεων, ενεργοποιεί τα αντανακλαστικά της Διοίκησης Ειδικού Πολέμου, η οποία παρακολουθεί στενά κάθε εξέλιξη.
Η εμπειρία έχει δείξει ότι οι μεγάλες τουρκικές ασκήσεις αποτελούν πεδίο δοκιμής νέων τακτικών και διαδικασιών, αλλά και ευκαιρία συλλογής πολύτιμων πληροφοριών για τα ελληνικά Επιτελεία.
Η «Deniz Kurdu» ως εργαλείο στρατηγικής προβολής ισχύος
Για την Τουρκία, η «Deniz Kurdu» αποτελεί κάτι πολύ περισσότερο από μια ετήσια άσκηση εκπαίδευσης.
Είναι η σημαντικότερη ναυτική επίδειξη ισχύος της χώρας και το βασικό πεδίο παρουσίασης των νέων δυνατοτήτων του τουρκικού στόλου.
Κάθε χρόνο η Άγκυρα αξιοποιεί τη συγκεκριμένη δραστηριότητα για να αναδείξει την πρόοδο της αμυντικής της βιομηχανίας, τα νέα οπλικά συστήματα και τις τεχνολογίες που εντάσσονται στις Ένοπλες Δυνάμεις.
Στο επίκεντρο της προπαγάνδας της Άγκυρας αναμένεται να βρεθεί το TCG Anadolu, το οποίο η τουρκική ηγεσία προβάλλει ως σύμβολο της νέας εποχής για το Πολεμικό Ναυτικό της χώρας.
Η δυνατότητα επιχειρήσεων UAV από το κατάστρωμά του, η συνεργασία με αποβατικές δυνάμεις και η διασύνδεση με πλοία, αεροσκάφη και κέντρα διοίκησης αποτελούν βασικά στοιχεία της τουρκικής στρατηγικής.
Τα UAV και τα USV αλλάζουν το πεδίο
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η αυξανόμενη συμμετοχή μη επανδρωμένων μέσων.
Τα Bayraktar TB3 αναμένεται να διαδραματίσουν πρωταγωνιστικό ρόλο, ενώ τα μη επανδρωμένα σκάφη επιφανείας MARLIN, ULAQ και ALBATROS θα συμμετάσχουν σε σενάρια επιτήρησης, αναγνώρισης και συνεργασίας με επανδρωμένες μονάδες.
Η Τουρκία επιδιώκει να αποδείξει ότι μπορεί να επιχειρεί με ένα πλήρως δικτυοκεντρικό μοντέλο, όπου πλοία, UAV, USV, αεροσκάφη και επίγεια κέντρα διοίκησης λειτουργούν ως ενιαίο σύστημα μάχης.
Η συγκεκριμένη φιλοσοφία βρίσκεται στον πυρήνα του τουρκικού σχεδιασμού για το Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο και παρακολουθείται με ιδιαίτερη προσοχή από τα ελληνικά επιτελεία.
Η σκιά της «Γαλάζιας Πατρίδας»
Η φετινή «Deniz Kurdu» αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία λόγω της συγκυρίας.
Το τελευταίο διάστημα η Άγκυρα έχει ανεβάσει αισθητά τους τόνους απέναντι στην Ελλάδα, ενώ παράλληλα εντείνει τις προσπάθειες προβολής του δόγματος της «Γαλάζιας Πατρίδας».
Οι δημόσιες τοποθετήσεις Τούρκων αξιωματούχων, οι αναφορές σε χάρτες που αμφισβητούν ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα και οι συζητήσεις για νομοθετικές πρωτοβουλίες που θα επιχειρούν να θεσμοθετήσουν τις τουρκικές διεκδικήσεις δημιουργούν ένα περιβάλλον αυξημένης ανησυχίας.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, κάθε μεγάλη στρατιωτική δραστηριότητα αποκτά πρόσθετη πολιτική και στρατηγική διάσταση.
Η ελληνική απάντηση στην τουρκική κινητικότητα
Η ελληνική πλευρά παρακολουθεί με ψυχραιμία αλλά και απόλυτη προσοχή τις εξελίξεις.
Το Πολεμικό Ναυτικό, η Πολεμική Αεροπορία και η Διοίκηση Ειδικού Πολέμου βρίσκονται σε πλήρη επιχειρησιακή ετοιμότητα, ενώ ταυτόχρονα αξιοποιούν την άσκηση για να συλλέξουν κρίσιμα στοιχεία σχετικά με τις πραγματικές δυνατότητες του τουρκικού στρατεύματος.
Την ίδια στιγμή, η Ελλάδα προχωρά στη δική της ενίσχυση, στέλνοντας ουσιαστικά μηνύματα αποτροπής.
Οι νέες φρεγάτες FDI και Bergamini, ο εκσυγχρονισμός των ΜΕΚΟ, οι πύραυλοι SPIKE NLOS, τα συστήματα PULS, η αναβάθμιση των F-16 σε Viper και η μελλοντική ένταξη των F-35 μεταβάλλουν σταδιακά τον συσχετισμό ισχύος.
Η «Deniz Kurdu» αποτελεί μια ακόμη υπενθύμιση ότι το Αιγαίο παραμένει πεδίο έντονου στρατηγικού ανταγωνισμού. Ταυτόχρονα όμως προσφέρει στις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις μια πολύτιμη ευκαιρία να αξιολογήσουν σε πραγματικές συνθήκες τις δυνατότητες, τις τακτικές και τις προθέσεις της Άγκυρας σε μια περίοδο κατά την οποία η ένταση δείχνει να ανεβαίνει εκ νέου.
