*Του Κώστα Σαρικά
Η πολυαναμενόμενη μεταρρύθμιση στο μισθολογικό καθεστώς των στελεχών των Ενόπλων Δυνάμεων εισέρχεται πλέον στην τελική της φάση, καθώς οι εξαγγελίες του περασμένου Μαρτίου, που αποτέλεσαν προάγγελο για ένα νέο και δικαιότερο πλαίσιο αμοιβών, παίρνουν σάρκα και οστά από την 1η Απριλίου 2025, με σταδιακή εφαρμογή έως και τον Οκτώβριο, οπότε και εφαρμοστεί πλήρως το νέο μισθολόγιο.
Το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας και τα Επιτελεία διακηρύσσουν ότι με το νέο πλαίσιο μισθών και επιδομάτων επιχειρείται να μπει ένα τέλος σε μια στρεβλή κατάσταση που ταλάνιζε για χρόνια τους στρατιωτικούς. Η αποσύνδεση βαθμού και μισθού, η θεσμοθέτηση επιδομάτων ευθύνης, καθώς και η σαφής διαφοροποίηση ανάμεσα σε αποφοίτους ΑΣΕΙ, ΑΣΣΥ και ΕΠΟΠ, συνθέτουν ένα νέο τοπίο.
Πρόκειται για την πιο εκτεταμένη αλλαγή των τελευταίων δεκαετιών, με το συνολικό κόστος να αγγίζει τα 268 εκατομμύρια ευρώ σε ετήσια βάση. Το σημαντικότερο όμως είναι ότι το βάρος της ενίσχυσης κατευθύνεται στους νέους αξιωματικούς, υπαξιωματικούς και ΕΠΟΠ, δηλαδή στη «ραχοκοκαλιά» των Ενόπλων Δυνάμεων.
Οι βασικοί άξονες του νέου μισθολογίου
1. Σημαντικές αυξήσεις στους νέους αξιωματικούς και υπαξιωματικούς:
Το ανώτατο ποσοστό αύξησης 20% αφορά κυρίως τα πρώτα κλιμάκια, δίνοντας ουσιαστικά ανάσα σε στελέχη που μέχρι σήμερα αμείβονταν με ποσά τα οποία δεν επαρκούσαν ούτε για τα βασικά έξοδα διαβίωσης.
2. Επίδομα θέσης ευθύνης έως 300 ευρώ:
Η εισαγωγή του συγκεκριμένου επιδόματος αναγνωρίζει για πρώτη φορά θεσμικά τη βαρύτητα της διοίκησης και των αυξημένων ευθυνών. Το επίδομα ξεκινά από 100 ευρώ για τους κατώτερους αξιωματικούς με διοικητικά καθήκοντα και φτάνει στα 300 ευρώ για ανώτερους βαθμούς.
3. Αποσύνδεση βαθμού και μισθού:
Σημαντική τομή, καθώς πλέον η μισθολογική εξέλιξη δεν θα ακολουθεί μηχανικά τον βαθμό, αλλά θα ενσωματώνει παραμέτρους όπως τα χρόνια υπηρεσίας, οι συνθήκες και η θέση ευθύνης.
4. Διαχωρισμός ανάμεσα σε αποφοίτους ΑΣΕΙ, ΑΣΣΥ και ΕΠΟΠ:
Η διαφορετική εκπαιδευτική διαδρομή και ο ρόλος κάθε κατηγορίας στελεχών αποτυπώνεται πλέον με σαφή τρόπο στο μισθολόγιο.
Παραδείγματα αυξήσεων
Η εικόνα αποτυπώνεται με σαφήνεια στα συγκεκριμένα παραδείγματα που ανακοίνωσε το ΥΠΕΘΑ:
•Ανθυπολοχαγός (Απόφοιτος ΑΣΕΙ): Από 990 € καθαρά σήμερα → 1.186 € καθαρά από τον Οκτώβριο. Αύξηση 196 €.
•Δεκανέας ΕΠΟΠ (3 έτη υπηρεσίας): Από 809 € → 934 € καθαρά. Αύξηση 125 €.
•Πλωτάρχης ΠΝ (18 έτη υπηρεσίας): Ετήσια αύξηση 5.532 € μικτά.
•Σμηνίας ΠΑ (μετά την αποφοίτηση από ΑΣΣΥ): Ετήσια αύξηση 2.760 € μικτά.
•Ανθυπασπιστής (16 έτη υπηρεσίας): Από 1.775 € → 2.041 €. Αύξηση 266 € μηνιαίως.
•Λοχίας ΕΠΟΠ (13 έτη υπηρεσίας): Από 1.424 € → 1.650 €. Αύξηση 226 € μηνιαίως.
Οι αυξήσεις αυτές είναι ενδεικτικές και δεν περιλαμβάνουν επιδόματα γάμου, τέκνων, παραμεθορίου και ειδικών συνθηκών, τα οποία θα προστίθενται αναλόγως.
Τρεις φάσεις εφαρμογής
Η κυβέρνηση επέλεξε σταδιακή εφαρμογή για να μειώσει τη δημοσιονομική πίεση, αλλά και για να δώσει τον χρόνο στις υπηρεσίες να προσαρμοστούν.
•Από 1η Απριλίου 2025: Αύξηση 30 ευρώ σε όλους τους βασικούς μισθούς.
•Από 1η Ιουλίου 2025: Αναθεώρηση επιδομάτων, με το «επίδομα ιδιαιτέρων συνθηκών» να μετατρέπεται σε «επίδομα ιδιαιτέρων συνθηκών και επικινδυνότητας», αυξημένο κατά 100 ευρώ μικτά.
•Από 1η Οκτωβρίου 2025: Η κύρια φάση με αυξήσεις 13%-20% αναλόγως βαθμού και θέσης.
Το κοινωνικό αποτύπωμα
Τα τελευταία χρόνια η ακρίβεια και το συνολικά πολύ υψηλό κόστος ζωής έχουν καταστήσει τους μισθούς των νεοεισερχόμενων στρατιωτικών εξαιρετικά χαμηλούς. Με ενοίκια που στα μεγάλα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου ξεπερνούν τα 400 ευρώ ακόμη και για μικρά σπίτια, ο μισθός εξαφανιζόταν πριν καν τελειώσει ο μήνας. Αυτός ήταν και ο λόγος που αρκετοί νεοεισερχόμενοι παραιτούνταν μέσα σε λίγους μήνες, αδυνατώντας να ανταποκριθούν οικονομικά.
Οι αυξήσεις των 200 ευρώ για τους Ανθυπολοχαγούς και των 120-150 ευρώ για τους ΕΠΟΠ και νέους Υπαξιωματικούς, αν και δεν λύνουν το πρόβλημα, προσφέρουν μια ουσιαστική ανάσα. Όπως παραδέχονται στελέχη της στρατιωτικής ηγεσίας, «χωρίς οικονομική στήριξη, οι Ένοπλες Δυνάμεις κινδυνεύουν να χάσουν τη ραχοκοκαλιά τους».
Αντιμετώπιση της αποστράτευσης και ενίσχυση των σχολών
Η κυβέρνηση ελπίζει ότι με το νέο μισθολόγιο θα δοθεί τέλος σε δύο παράλληλα φαινόμενα που ανησυχούν ιδιαίτερα το ΓΕΕΘΑ:
- Το περιορισμένο ενδιαφέρον για τις Στρατιωτικές Σχολές
- Η χαμηλή προσέλευση στις προκηρύξεις ΕΠΟΠ – ειδικά στον Στρατό Ξηράς και το Πολεμικό Ναυτικό.
- Το κύμα παραιτήσεων σε μάχιμες μονάδες και πλοία του Στόλου, όπου οι απαιτήσεις είναι μεγάλες αλλά οι αμοιβές μέχρι πρότινος απογοητευτικές.
Ήδη, το «επίδομα Στόλου» λειτούργησε θετικά, αλλά όπως αναγνώριζαν τα πληρώματα, το βασικό πρόβλημα ήταν οι χαμηλοί βασικοί μισθοί.
Παράλληλα, η αύξηση στις αποδοχές των σπουδαστών παραγωγικών σχολών (διπλασιασμός) και η τετραπλάσια μηνιαία αποζημίωση για την εκπαίδευση εκτιμάται ότι θα δώσει νέο κίνητρο στους νέους να ακολουθήσουν στρατιωτικές σπουδές, ανατρέποντας την εικόνα των τελευταίων ετών όπου οι βάσεις εισαγωγής κατέρρεαν.
Πολιτική και οικονομική διάσταση
Η κυβέρνηση επιλέγει να επενδύσει στους ανθρώπους των Ενόπλων Δυνάμεων, τονίζοντας ότι δεν μπορεί να ζητά από αυτούς να διαχειρίζονται υπερσύγχρονα εξοπλιστικά συστήματα και να αναλαμβάνουν κρίσιμες αποστολές, ενώ οι αποδοχές τους παραμένουν καθηλωμένες.
Το νέο μισθολόγιο δεν αποτελεί απλώς μια τεχνική μισθολογική μεταρρύθμιση, αλλά αναγνώριση του έργου των στελεχών και προσπάθεια να αντιμετωπιστούν χρόνιες παθογένειες που υπονόμευαν το ηθικό και την προσέλκυση νέου αίματος.
Το βλέμμα στρέφεται πλέον στον ερχόμενο Οκτώβριο, οπότε και θα ολοκληρωθεί η πλήρης εφαρμογή του στο νέο μισθολόγιο. Εκεί θα φανεί αν πράγματι οι Ένοπλες Δυνάμεις μπαίνουν σε μια νέα εποχή, όπου η επαγγελματική αποκατάσταση των στελεχών θα συμβαδίζει με τον στρατηγικό ρόλο που καλούνται να επιτελέσουν για την ασφάλεια της χώρας.
