Μυστήριες διαδικασίες, κατασχέσεις, μηνύσεις και σύγκρουση συμφερόντων συνθέτουν το σκηνικό γύρω από τη διαχείριση δασών σε παραμεθόριες περιοχές, με την εμπλοκή και στρατοπέδων των Ενόπλων Δυνάμεων.
Το χρονικό: Η περιοχή στη μεθόριο είναι στη δικαιοδοσία του Στρατού, ήδη από το 1936. Στη δικαιοδοσία αυτή – με τον Νόμο 376 («Περί μέτρων ασφαλείας οχυρών θέσεων»), με τον οποίο καθορίστηκε η Απαγορευμένη Ζώνη (ΑΖ) στα σύνορα ως περιοχή αποκλειστικής στρατιωτικής ευθύνης – συμπεριλαμβάνεται και η διαχείριση των δασών ή μάλλον η αποψίλωσή τους. Το 1968 το Συμβούλιο της Επικρατείας έκρινε ότι, παρότι η δασική νομοθεσία δεν εφαρμόζεται εντός ΑΖ, η εκμετάλλευση των δασών πρέπει να γίνεται σύμφωνα με τους κανόνες της δασοπονίας, τους οποίους εφαρμόζουν οι δασικές υπηρεσίες. Αρκετά αργότερα, τη δεκαετία του ’90, με σειρά προεδρικών διαταγμάτων και υπουργικών αποφάσεων ανατέθηκε ρητά η εκμετάλλευση των δασών εντός ΑΖ στις δασικές υπηρεσίες, με υποχρέωση εφαρμογής δασοπονικών κανόνων και παράδοσης συγκεκριμένων ποσοτήτων ξυλείας προς τον Στρατό.
Για περισσότερες από τρεις δεκαετίες, η διαχείριση της ξυλείας στη Ζώνη Ασφάλειας Προκάλυψης (ΖΑΠ — ζώνη 0-500 μέτρων από τα σύνορα) στη Δράμα και το Κάτω Νευροκόπι διεξαγόταν ομαλά. Οι τοπικοί υλοτόμοι των Δασικών Συνεταιρισμών Εργασίας (ΔΑΣΕ) εκτελούσαν νόμιμα τις εργασίες καθαρισμού και υλοτομίας. Η διαδικασία γινόταν υπό την αυστηρή εποπτεία των κατά τόπους Δασαρχείων και κατόπιν οδηγιών της Στρατιωτικής Υπηρεσίας.
Εσχάτως όμως αυτή η «τάξη» διαταράχθηκε. Ενώ το Υπουργείο Περιβάλλοντος είχε ήδη εγκρίνει και παραχωρήσει τις δασικές συστάδες στους τοπικούς συνεταιρισμούς, οι οποίοι είχαν καταβάλει τις προβλεπόμενες εγγυητικές επιστολές, οι στρατιωτικές αρχές απαγόρευσαν την πρόσβαση των υλοτόμων στη μεθοριακή ζώνη.
Παράλληλα οι ίδιες αρχές προχώρησαν στην ανάθεση εργασιών καθαρισμού της μεθοριακής γραμμής σε ιδιωτικές εταιρείες. Η λέξη-κλειδί είναι «ανάθεση». Όχι μέσω κάποιου μειοδοτικού διαγωνισμού για παράδειγμα. Κι όμως σε διαδικασία κοινοβουλευτικού ελέγχου ο υφυπουργός Εθνικής Άμυνας, Αθανάσιος Δαβάκης, με έγγραφό του στις 18/5/2026 προς τη Βουλή, δήλωνε ότι κάθε εργασία καθαρισμού, διαμόρφωσης ή υλοτομίας εντός της Ζώνης Ασφάλειας Προκάλυψης πραγματοποιείται αποκλειστικά μέσω δημόσιου ανοιχτού διαγωνισμού.
Ωστόσο τα σχετικά πειστήρια, αν και αναζητήθηκαν, δεν δόθηκαν ποτέ στις Δασικές Υπηρεσίες. Αντιθέτως, οι αυτοψίες των Δασαρχείων Δράμας και Κάτω Νευροκοπίου αποκάλυψαν εκτεταμένη αυθαιρεσία, καθώς – όπως καταγγέλλουν – η ζώνη κοπής από την ιδιωτική εταιρεία στην οποία ανατέθηκε το έργο, επεκτάθηκε αυθαίρετα στα 50, 100 έως και 150 μέτρα σε βάθος, ενώ διαπιστώθηκαν παράνομες υλοτομίες ελάτης και πεύκης ακόμα και πέραν της ζώνης των 500 μέτρων της ΖΑΠ.
Οι Δασικές Υπηρεσίες (Δασαρχεία Δράμας και Νευροκοπίου) καταγγέλλουν ότι δεν τηρείται η νόμιμη διαδικασία. Διαπιστώνουν παράνομες υλοτομίες, προχώρησαν σε κατασχέσεις φορτηγών με ξυλεία χωρίς παραστατικά (δύο φορές σε διάστημα 13 ημερών, με πρωταγωνιστή την ίδια εργολαβική εταιρεία) και υπέβαλαν μηνύσεις. Τα Δασαρχεία Κάτω Νευροκοπίου και Δράμας συνέταξαν επίσημες εκθέσεις για παράνομη υλοτομία και περιβαλλοντική υποβάθμιση. Οι φάκελοι διαβιβάστηκαν στην Εισαγγελία.
Οι Στρατιωτικές Αρχές επικαλούνται λόγους εθνικής ασφάλειας. Αρνούνται τη διαβίβαση των συμβάσεων που ζητούν οι δασικές υπηρεσίες, ενώ μετά από αυτοψίες υποστήριξαν ότι «δεν υφίστανται νέες υλοτομίες», παρά τα ευρήματα των δασοφυλάκων.
Τα κόμματα της αντιπολίτευσης καταθέτουν ερωτήσεις στη Βουλή (Α. Νικολαΐδης – ΠΑΣΟΚ, Θ. Ξανθόπουλος – ΣΥΡΙΖΑ), ζητούν εξηγήσεις, απαιτούν την κατάθεση εγγράφων όπως τις προκηρύξεις ανοικτών διαγωνισμών και ετοιμάζονται για νέο γύρο αντιπαράθεσης.
Η Εισαγγελία Πρωτοδικών Δράμας εξετάζει, μετά την παραλαβή των φακέλων, την τέλεση σοβαρών ποινικών αδικημάτων (παράνομη υλοτομία σε δημόσια έκταση, παράβαση δασικής νομοθεσίας, παράβαση καθήκοντος/συνέργεια). Άρχισε ήδη η προκαταρκτική εξέταση και καλούνται για καταθέσεις οι εμπλεκόμενοι (υπάλληλοι δασικών υπηρεσιών, στελέχη της εργολαβικής εταιρείας κλπ). Παράλληλα, ζητείται από το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας η άρση του απορρήτου των επίμαχων εγγράφων.
Το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας, μέσω του Υφυπουργού κ. Δαβάκη, ενημερώνει τη Βουλή, σε απάντηση προς τον κ. Νικολαΐδη του ΠΑΣΟΚ, ότι ετοιμάζεται νέα Κοινή Υπουργική Απόφαση, μεταξύ των Υπουργείων Εθνικής Άμυνας και ΥΠΕΝ, για την αντιμετώπιση του θέματος.
Μήπως αντί αυτής της περιπέτειας θα ήταν προτιμότερο να τηρούνται απαρέγκλιτα οι κανόνες διαφάνειας, τα έργα υλοτομιών να ανατίθενται αποκλειστικά μέσω ανοιχτών δημόσιων διαγωνισμών, οι υλοτομίες στη ΖΑΠ να γίνονται με τον έλεγχο του στρατού και των δασικών υπηρεσιών, πάντοτε σύμφωνα με τη δασική νομοθεσία και η παραγόμενη ξυλεία να διατίθεται στους ενδιαφερόμενους μέσω δημοπρασιών;
