Πέρα από το τρομερό ανθρώπινο κόστος του πολέμου, η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία έχει, επίσης, χρησιμεύσει ως πεδίο δοκιμών για νέα οπλικά συστήματα και εγείρει ένα σημαντικό ερώτημα για τα ευρωπαϊκά κράτη μέλη του NATO: Είναι η Συμμαχία έτοιμη για έναν πιθανό πόλεμο;
Πέντε Ουκρανοί και Δυτικοί αξιωματούχοι άμυνας δήλωσαν στο Reuters ότι οι εξελίξεις στο πεδίο της μάχης εξελίσσονται τόσο γρήγορα που ορισμένα όπλα και τακτικές του ΝΑΤΟ κινδυνεύουν να καταστούν ξεπερασμένα.
Η Ουκρανία – η οποία δεν είναι μέλος της συμμαχίας – έχει «βρει τη συνταγή» και προσαρμόζεται μέσα σε εβδομάδες, την ώρα που το ΝΑΤΟ αγοράζει και αναπτύσσει συστήματα σε βάθος χρόνου, μερικές φορές και δεκαετιών.
Ο πόλεμος στην Ουκρανία και οι επικρίσεις του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ κατά των Ευρωπαίων συμμάχων έχουν ωθήσει πολλά μέλη του ΝΑΤΟ να αυξήσουν δραματικά τις αμυντικές τους δαπάνες. Το Πεντάγωνο επανεξετάζει επί του παρόντος τη στρατιωτική του παρουσία σε ευρωπαϊκές χώρες, τις οποίες ο Τραμπ έχει κατηγορήσει ότι καταχρώνται την προστασία των ΗΠΑ.
Ο Ντένις Στίλερμαν, συνιδιοκτήτης και επικεφαλής σχεδιαστής της Fire Point, που κατασκευάζει τους πυραύλους Flamingo και τα drones FP που χτυπούν καθημερινά στόχους βαθιά στο ρωσικό έδαφος, δήλωσε στο Reuters ότι τα τανκς είναι πλέον «άχρηστα» επειδή ένα drone που κοστίζει περίπου 5.000 δολάρια μπορεί να τα καταστρέψει. Ωστόσο, πολλοί στρατιωτικοί αναλυτές διαφωνούν και επιμένουν ότι τα τεθωρακισμένα άρματα μάχης θα εξακολουθούν να έχουν βασικό ρόλο σε πιθανές μελλοντικές μάχες. Η Ευρώπη εξακολουθεί να δαπανά πολλά εκατομμύρια σε νέα άρματα.
Τα drones έχουν «μεταμορφώσει» τον πόλεμο – προλαβαίνει το NATO να μάθει από την Ουκρανία;
Τα φθηνά drones έχουν μεταμορφώσει τον πόλεμο με πολλούς τρόπους.
Για παράδειγμα, τα στρατεύματα που συγκεντρώνονται σε ομάδες ή οι μεγάλες νηοπομπές οχημάτων γίνονται πολύ πιο εύκολοι στόχοι.
«Είναι καλοί στην επίθεση σε θέσεις», δήλωσε ο Ολεξάντρ Πίβνενκο, Διοικητής της Εθνοφρουράς της Ουκρανίας, για τα ευρωπαϊκά στρατεύματα με τα οποία εκπαιδεύτηκαν οι μονάδες του πέρυσι. «Αλλά αν υπάρχει ένα drone από πάνω και δεν κοιτάξετε καν ψηλά, τι νομίζετε ότι θα συμβεί στην ομάδα σας;»
Τον Μάιο του 2025, κατά τη διάρκεια της συμμαχικής άσκησης «Hedgehog 2025», στην οποία συμμετείχαν και ουκρανικά στρατεύματα, μια ομάδα μόλις 10 Ουκρανών κατέστρεψε με drones μια ομάδα μάχης χιλιάδων Βρετανών και Εσθονών στρατιωτών, αποδεικνύοντας τα κενά των συμμαχικών στρατευμάτων στην προστασία από τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη.
Οι Ουκρανοί αξιωματούχοι που μίλησαν στο Reuters υποστηρίζουν ότι λαμβάνουν αρκετή βοήθεια από το NATO, αλλά παράλληλα «διδάσκουν» στους συμμάχους όσα έχουν μάθει από τον πόλεμο με τη Ρωσία.
Ωστόσο, σημειώνουν ότι η γραφειοκρατία του ΝΑΤΟ κάνει αρκετά δύσκολη την αφομοίωση αυτών των διδαγμάτων. Ένας Ουκρανός αξιωματικός που παρακολούθησε εκπαίδευση επιχειρήσεων του ΝΑΤΟ στη Ρουμανία δήλωσε στο Reuters ότι ορισμένα εκπαιδευτικά υλικά της συμμαχίας εξακολουθούσαν να βασίζονται σε μελέτες περιπτώσεων από τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο.
Κενά στην αντιπυραυλική άμυνα
Ο πόλεμος στην Ουκρανία έχει επίσης αποκαλύψει μια ευπάθεια που οι αξιωματούχοι του ΝΑΤΟ λένε ότι είναι πολύ πιο δύσκολο να επιλυθεί: την αεροπορική και πυραυλική άμυνα. Τα αδιάκοπα μπαράζ επιθέσεων της Ρωσίας εναντίον ουκρανικών πόλεων έχουν αναδείξει την εξάρτηση της Ευρώπης από εξελιγμένα αμερικανικά αντιπυραυλικά συστήματα, όπως οι Patriot.
Η Ουκρανία έχει κρίσιμη έλλειψη αναχαιτιστικών Patriot – των πυραύλων που εκτοξεύονται για την καταστροφή των εισερχόμενων απειλών. Ουκρανοί αξιωματούχοι έχουν προειδοποιήσει για τους «άδειους εκτοξευτές» και τα «άχρηστα F-16» που δεν μπορούν να αντιμετωπίσουν τις ρωσικές επιθέσεις.
Φοβούμενη ότι η εξάρτησή της από τους Patriot μπορεί να γίνει στρατηγική ευπάθεια, η Ευρώπη κατασκευάζει εναλλακτικές λύσεις. Η Ουκρανία αναμένει την παράδοση του νέου γαλλο-ιταλικού συστήματος αεράμυνας SAMP/T NG, το οποίο έχει σχεδιαστεί για την αναχαίτιση βαλλιστικών πυραύλων. Η Γαλλία έχει υποσχεθεί να επιταχύνει την ανάπτυξή του στην Ουκρανία και Ευρωπαίοι διπλωμάτες είχαν δηλώσει ότι αναμένεται να φτάσει μέχρι την επόμενη άνοιξη.
Σε ανακοίνωσή του, το ουκρανικό υπουργείο Άμυνας δήλωσε ότι οι στρατιώτες του και οι στρατιώτες του ΝΑΤΟ έχουν πολλά να μάθουν ο ένας από τον άλλον, χαιρετίζοντας τη χρήση drones και συστημάτων ηλεκτρονικού πολέμου από την Ουκρανία και επαινώντας τις ευρωπαϊκές προσπάθειες να βοηθήσουν στην αντιμετώπιση των επιθέσεων με drones και πυραύλους της Ρωσίας.
Τον Ιούλιο, η Ουκρανία και εννέα Ευρωπαίοι σύμμαχοι ξεκίνησαν έναν συνασπισμό που περιλαμβάνει σχέδια για την κοινή ανάπτυξη ενός νέου αντιβαλλιστικού πυραυλικού συστήματος. Γνωστό ως Freyja, το έργο είναι μια κοινοπραξία περίπου δώδεκα εταιρειών με την Fire Point ως τον κύριο εταίρο του ιδιωτικού τομέα.
Στόχος είναι η κατασκευή ενός συστήματος που είναι φθηνότερο και ταχύτερο στην παραγωγή από το Patriot, διασφαλίζοντας παράλληλα ότι η Ευρώπη, και όχι οι ΗΠΑ, ελέγχει την κατασκευή του.
Πηγή: Reuters
