Σε φάση εντατικοποίησης των επενδύσεων και διεύρυνσης των διεθνών συνεργασιών εισέρχεται η ελληνική αμυντική βιομηχανία, με τις εγχώριες επιχειρήσεις να επιδιώκουν αυξημένη συμμετοχή σε εξοπλιστικά προγράμματα και να ενισχύουν τη θέση τους στις ευρωπαϊκές και διεθνείς αλυσίδες αξίας.
Η συνολική κινητοποίηση πόρων στον τομέα εκτιμάται ότι θα ξεπεράσει τα 10 δισ. ευρώ σε βάθος δεκαετίας, αντανακλώντας τόσο τις αυξημένες αμυντικές ανάγκες όσο και τη στρατηγική επιλογή ενίσχυσης της εγχώριας παραγωγικής βάσης. Σημαντικό μέρος των επενδύσεων κατευθύνεται σε υποδομές, τεχνολογικό εκσυγχρονισμό και ανάπτυξη βιομηχανικών συνεργειών, με στόχο την αύξηση της εγχώριας προστιθέμενης αξίας.
Κεντρικό ρόλο σε αυτή τη διαδικασία για την αμυντική βιομηχανία διαδραματίζουν τα ναυπηγεία, τα οποία επανέρχονται δυναμικά στο επίκεντρο του σχεδιασμού. Τα Ναυπηγεία Ελευσίνας βρίσκονται σε φάση αναδιάρθρωσης και επανεκκίνησης, με επενδυτικά σχέδια που στοχεύουν στην πλήρη επαναλειτουργία τους και την ανάληψη νέων έργων. Παράλληλα, τα Ναυπηγεία Σκαραμαγκά, μετά την αλλαγή ιδιοκτησίας, προετοιμάζονται για την αξιοποίηση των υποδομών τους στο πλαίσιο μεγάλων ναυπηγικών και αμυντικών προγραμμάτων. Η συνολική κινητοποίηση κεφαλαίων στον ναυπηγικό τομέα εκτιμάται ότι θα υπερβεί τα 500 εκατ. ευρώ τα επόμενα χρόνια.
Ιδιαίτερη σημασία αποκτά η δραστηριότητα των Ναυπηγείων Σαλαμίνας, τα οποία συμμετέχουν ενεργά στο πρόγραμμα των φρεγατών FDI HN, προϋπολογισμού άνω των 3 δισ. ευρώ. Η συμμετοχή τους περιλαμβάνει την κατασκευή επιμέρους τμημάτων των πλοίων, αποτελώντας το πρώτο ναυπηγείο εκτός Γαλλίας που εντάσσεται στην παραγωγική διαδικασία του συγκεκριμένου προγράμματος. Παράλληλα, μέσω συμφωνιών υποστήριξης, αναμένεται να έχουν ρόλο και στη συντήρηση των πλοίων σε βάθος χρόνου, ενισχύοντας τη μακροχρόνια εμπλοκή της ελληνικής βιομηχανίας.
Καθοριστική για τη διαμόρφωση συνεργειών στην αμυντική βιομηχανία είναι η παρουσία της Naval Group, η οποία έχει αναπτύξει ένα ευρύ δίκτυο συνεργασιών στην Ελλάδα. Περισσότερες από 60 ελληνικές εταιρείες συμμετέχουν στο πρόγραμμα των φρεγατών, με πάνω από 120 επιμέρους συμβάσεις, καλύπτοντας ένα ευρύ φάσμα δραστηριοτήτων, από μεταλλικές κατασκευές έως εξειδικευμένες υπηρεσίες και τεχνολογικές εφαρμογές. Η ίδρυση της Naval Group Hellas ενισχύει τη μόνιμη παρουσία της εταιρείας στη χώρα και λειτουργεί ως κόμβος συντονισμού των δραστηριοτήτων της.
Σημαντική διάσταση των εξελίξεων αποτελεί και η ενίσχυση των επενδύσεων από τον ιδιωτικό τομέα. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της METLEN, η οποία μέσω της M Technologies υλοποιεί ένα εκτεταμένο επενδυτικό πρόγραμμα στον Βόλο. Το πρόγραμμα αφορά την ανάπτυξη τεσσάρων νέων βιομηχανικών μονάδων, οι οποίες θα προστεθούν στις υφιστάμενες, δημιουργώντας έως το τέλος του 2026 ένα ολοκληρωμένο βιομηχανικό σύμπλεγμα έξι εργοστασίων.
Σύμφωνα με πηγές της αγοράς, τα δύο πρώτα εργοστάσια αναμένεται να ολοκληρωθούν έως το καλοκαίρι, ενώ τα υπόλοιπα δύο έως το τέλος του 2026. Το συνολικό επενδυτικό πλάνο (capex) εκτιμάται μεταξύ 150 και 180 εκατ. ευρώ και περιλαμβάνει επενδύσεις σε υποδομές, έρευνα και ανάπτυξη (R&D), καθώς και ενίσχυση της παραγωγικής ικανότητας. Από το 2027, η αυξημένη δυναμικότητα αναμένεται να επιτρέψει στην εταιρεία να ανταποκριθεί στη ζήτηση που δημιουργούν οι νέες διεθνείς συνεργασίες, ενώ παράλληλα ενισχύεται η θέση της Ελλάδας στις ευρωπαϊκές αλυσίδες αμυντικής παραγωγής. Σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα, η επένδυση εκτιμάται ότι θα οδηγήσει σε αύξηση της λειτουργικής κερδοφορίας (EBITDA) στα επίπεδα των 130 έως 170 εκατ. ευρώ.
Η συνεργασία της METLEN με τη Naval Group, μέσω μνημονίου συνεργασίας για έργα που αφορούν φρεγάτες και υποβρύχια, ενισχύει περαιτέρω τις προοπτικές να ενσωματωθεί η ελληνική αμυντική βιομηχανία σε διεθνή προγράμματα και δημιουργεί προϋποθέσεις για εξαγωγική δραστηριότητα.
Στον αεροπορικό τομέα, η Ελληνική Αεροπορική Βιομηχανία διατηρεί κομβικό ρόλο στο πρόγραμμα αναβάθμισης των F-16 σε έκδοση Viper, ενώ συμμετέχει και στην υποστήριξη των Rafale, ενισχύοντας τη συμμετοχή της χώρας σε έργα υψηλής τεχνολογίας. Παράλληλα, συνεργασίες με διεθνείς ομίλους, όπως η Lockheed Martin, συμβάλλουν στη μεταφορά τεχνογνωσίας.
Την ίδια στιγμή, ελληνικές εταιρείες υψηλής τεχνολογίας, όπως η THEON, ενισχύουν τη διεθνή τους παρουσία στον τομέα των οπτικοηλεκτρονικών και των συστημάτων νυχτερινής όρασης, με εξαγωγικό προσανατολισμό. Παράλληλα, μικρότερες επιχειρήσεις και νεοφυείς εταιρείες δραστηριοποιούνται σε τομείς όπως τα μη επανδρωμένα συστήματα, η κυβερνοάμυνα και τα ψηφιακά συστήματα, ενισχύοντας τη διαφοροποίηση του κλάδου.
Σημαντική είναι και η σύνδεση της βιομηχανίας με την ακαδημαϊκή και ερευνητική κοινότητα, μέσω συνεργασιών με πανεπιστήμια και ερευνητικά ιδρύματα, που εστιάζουν σε τομείς όπως τα ναυτικά συστήματα, τα προηγμένα υλικά και οι ψηφιακές εφαρμογές. Οι συνεργασίες αυτές συμβάλλουν στη μεταφορά τεχνογνωσίας και στην ανάπτυξη καινοτόμων λύσεων για την ελληνική αμυντική βιομηχανία.
Συνολικά, η ενίσχυση των επενδύσεων, η επαναδραστηριοποίηση των ναυπηγείων και η ανάπτυξη συνεργασιών με διεθνείς ομίλους διαμορφώνουν ένα νέο τοπίο για την ελληνική αμυντική βιομηχανία. Οι εξελίξεις αυτές αναδεικνύουν τη σταδιακή μετάβαση από ένα μοντέλο περιορισμένης συμμετοχής σε ένα πιο ενεργό και εξωστρεφές παραγωγικό σύστημα, με στόχο την αύξηση της εγχώριας προστιθέμενης αξίας και την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της χώρας.
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ / Θανάσης Παπαδής
