Στην τελική ευθεία για την παράδοσή της στο Πολεμικό Ναυτικό μπαίνει η δεύτερη ελληνική φρεγάτα FDI HN «ΝΕΑΡΧΟΣ», καθώς οι επόμενες εβδομάδες θεωρούνται καθοριστικές για την ολοκλήρωση του προγράμματος δοκιμών του πλοίου. Σύμφωνα με τις τελευταίες πληροφορίες του OnAlert, από τις 7 έως και τις 20 Σεπτεμβρίου έχει προγραμματιστεί να πραγματοποιηθεί η τελευταία και πλέον κρίσιμη περίοδος θαλάσσιων δοκιμών της φρεγάτας στα ανοιχτά της Βρετάνης.
Πρόκειται ουσιαστικά για το τελευταίο τεστ του «ΝΕΑΡΧΟΥ» στη θάλασσα, πριν αρχίσει η αντίστροφη μέτρηση για την επίσημη παράδοσή του στο Πολεμικό Ναυτικό. Εφόσον το πρόγραμμα εξελιχθεί χωρίς απρόοπτα, η φρεγάτα θα επιστρέψει στο Λοριάν προκειμένου να ακολουθήσουν οι τελευταίες διαδικασίες αποδοχής, πιστοποίησης και προετοιμασίας για την παράδοση.
Όπως ήδη έχει αποκαλύψει το OnAlert, η τελετή παράδοσης και ύψωσης της ελληνικής σημαίας έχει οριστεί για τις 30 Οκτωβρίου, οπότε ο «ΝΕΑΡΧΟΣ» θα περάσει και τυπικά στα χέρια του Πολεμικού Ναυτικού. Θα είναι η δεύτερη FDI HN που εντάσσεται στον ελληνικό Στόλο μετά τον «ΚΙΜΩΝΑ», σηματοδοτώντας την επιτάχυνση της μεγαλύτερης ανανέωσης των κύριων μονάδων επιφανείας του Πολεμικού Ναυτικού εδώ και δεκαετίες.
Το τελευταίο καθοριστικό test του «ΝΕΑΡΧΟΥ»
Η περίοδος από τις 7 έως τις 20 Σεπτεμβρίου δεν αποτελεί μία ακόμη τυπική έξοδο του πλοίου από το Λοριάν. Οι τελικές δοκιμές στη θάλασσα πραγματοποιούνται αφού έχουν ήδη προηγηθεί οι επιμέρους έλεγχοι της πλατφόρμας, των συστημάτων πρόωσης, της παραγωγής και διανομής ενέργειας, της ναυτιλίας και φυσικά των βασικών στοιχείων του Συστήματος Μάχης.
Σε αυτή τη φάση, το ζητούμενο είναι το πλοίο να αποδείξει ότι όλα τα υποσυστήματα του μπορούν να λειτουργήσουν συνδυαστικά και με αξιοπιστία σε πραγματικές συνθήκες πλου. Οι δοκιμές περιλαμβάνουν διαφορετικά προφίλ ταχύτητας και ελιγμών, έλεγχο της πρόωσης και των ηλεκτρικών συστημάτων, λειτουργία των αισθητήρων, του ολοκληρωμένου συστήματος μάχης και των επικοινωνιών, καθώς και σειρά σεναρίων που προσομοιώνουν επιχειρησιακές συνθήκες.
Για το Πολεμικό Ναυτικό η συγκεκριμένη διαδικασία έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς στελέχη του βρίσκονται εδώ και μεγάλο χρονικό διάστημα στη Γαλλία και παρακολουθούν βήμα προς βήμα την ολοκλήρωση του πλοίου. Το πλήρωμα του «ΝΕΑΡΧΟΥ» έχει ήδη περάσει σε προχωρημένο στάδιο εκπαίδευσης και εξοικείωσης με τη νέα φρεγάτα, ώστε μετά την επίσημη παραλαβή να απαιτηθεί ο μικρότερος δυνατός χρόνος για τη μετάβαση στην επόμενη φάση επιχειρησιακής αξιοποίησης.
Το διάστημα που μεσολαβεί από την ολοκλήρωση των τελικών sea trials στις 20 Σεπτεμβρίου έως την τελετή της 30ής Οκτωβρίου θα χρησιμοποιηθεί για τις τελευταίες τεχνικές παρεμβάσεις, την αποκατάσταση τυχόν παρατηρήσεων που θα καταγραφούν στις δοκιμές και την ολοκλήρωση της διαδικασίας αποδοχής από το Πολεμικό Ναυτικό. Ο «ΝΕΑΡΧΟΣ» δεν αποτελεί απλώς το δεύτερο πλοίο της κλάσης. Η εμπειρία που έχει ήδη αποκτηθεί από τον «ΚΙΜΩΝΑ» επιτρέπει στο Πολεμικό Ναυτικό να κινηθεί πλέον ταχύτερα σε μια σειρά από διαδικασίες που αφορούν την εκπαίδευση, τη συντήρηση, την τεχνική υποστήριξη αλλά και την επιχειρησιακή αξιοποίηση της νέας κλάσης.
Από ένα πλοίο σε πραγματική κλάση φρεγατών
Με την παράδοση του «ΝΕΑΡΧΟΥ», το Πολεμικό Ναυτικό περνά ουσιαστικά από τη φάση ένταξης ενός εντελώς νέου τύπου πλοίου στη δημιουργία μιας πραγματικής επιχειρησιακής κλάσης. Δύο FDI HN σημαίνουν δύο πληρώματα, κοινές διαδικασίες εκπαίδευσης, κοινή τεχνική υποστήριξη, κοινή εφοδιαστική αλυσίδα και κυρίως τη δυνατότητα σταδιακής δημιουργίας ενός σημαντικού πυρήνα στελεχών με εμπειρία πάνω στα νέα συστήματα.
Πρόκειται για εξέλιξη ιδιαίτερα σημαντική για το Πολεμικό Ναυτικό, καθώς πλέον η γνώση που αποκτήθηκε με την πρώτη φρεγάτα δεν περιορίζεται σε έναν μικρό αριθμό Στελεχών, αλλά αρχίζει να διαχέεται σε ολόκληρο τον Στόλο. Χειριστές, τεχνικοί, Αξιωματικοί Ναυτιλίας και Επιχειρήσεων και προσωπικό υποστήριξης αποκτούν σταδιακά εμπειρία σε ένα πλοίο εντελώς διαφορετικής φιλοσοφίας από τις παλαιότερες ελληνικές φρεγάτες.
Οι FDI αποτελούν πλοία σχεδιασμένα εξαρχής για το ψηφιακό πεδίο μάχης, με υψηλό βαθμό αυτοματισμού, προηγμένους αισθητήρες και δυνατότητα διαχείρισης ενός εξαιρετικά μεγάλου όγκου πληροφοριών. Η ένταξή τους δεν αφορά επομένως μόνο την αντικατάσταση παλαιών Μονάδων, αλλά και την αλλαγή της φιλοσοφίας με την οποία ο ελληνικός Στόλος θα επιχειρεί τις επόμενες δεκαετίες.
Ο «ΦΟΡΜΙΩΝ» ακολουθεί
Την ίδια ώρα, πίσω από τον «ΝΕΑΡΧΟ» ακολουθεί με ταχύτατους ρυθμούς η τρίτη ελληνική FDI HN, η φρεγάτα «ΦΟΡΜΙΩΝ». Το πλοίο έχει ήδη περάσει στη φάση των θαλάσσιων δοκιμών και το πρόγραμμα συνεχίζεται με στόχο την ολοκλήρωση όλων των απαραίτητων ελέγχων μέσα στους επόμενους μήνες.
Η τρίτη ελληνική φρεγάτα αποτελεί ένα ακόμη σημαντικό βήμα, καθώς με την παράδοσή της το Πολεμικό Ναυτικό θα διαθέτει πλέον τρεις υπερσύγχρονες μονάδες της ίδιας κλάσης. Αυτό επιτρέπει μεγαλύτερη επιχειρησιακή ευελιξία, δυνατότητα ταυτόχρονης ανάπτυξης περισσότερων πλοίων σε διαφορετικές περιοχές ενδιαφέροντος και κυρίως σταδιακή αντικατάσταση των παλαιότερων μονάδων που για δεκαετίες αποτελούσαν τη ραχοκοκαλιά του Στόλου.
Το πρόγραμμα των τριών πρώτων FDI εξελίχθηκε με ιδιαίτερα γρήγορους ρυθμούς, καθώς η Naval Group εκμεταλλεύτηκε τη σύγχρονη φιλοσοφία ναυπήγησης με την παράλληλη κατασκευή και εξοπλισμό των επιμέρους τμημάτων του πλοίου. Η διαδικασία αυτή επιτρέπει τη σημαντική μείωση του χρόνου από την έναρξη των εργασιών έως την καθέλκυση και στη συνέχεια έως την έναρξη των sea trials.
Ο «ΘΕΜΙΣΤΟΚΛΗΣ» ολοκληρώνει την τετράδα FDI HN
Παράλληλα, συνεχίζεται η κατασκευή της τέταρτης ελληνικής FDI HN, της φρεγάτας «ΘΕΜΙΣΤΟΚΛΗΣ», η οποία θα ολοκληρώσει τον αριθμό των τεσσάρων πλοίων που έχει αποφασίσει να αποκτήσει η Ελλάδα. Η τέταρτη φρεγάτα έχει ξεχωριστή σημασία για τον επιχειρησιακό σχεδιασμό του Πολεμικού Ναυτικού. Η ύπαρξη τεσσάρων μονάδων της ίδιας κλάσης επιτρέπει πλέον στο Αρχηγείο Στόλου να σχεδιάζει με βάση μια ολοκληρωμένη δύναμη και όχι μεμονωμένα πλοία. Ακόμη και όταν μία φρεγάτα βρίσκεται σε προγραμματισμένη συντήρηση ή σε περίοδο εκπαίδευσης, θα μπορούν να παραμένουν διαθέσιμες άλλες μονάδες για επιχειρησιακές αποστολές.
Ταυτόχρονα, όσο αυξάνεται ο αριθμός των ελληνικών FDI τόσο μειώνεται το κόστος και η πολυπλοκότητα της υποστήριξης ανά Μονάδα. Κοινά ανταλλακτικά, κοινοί εξομοιωτές, κοινή εκπαίδευση και κοινές διαδικασίες τεχνικής υποστήριξης δημιουργούν οικονομίες κλίμακας που αποκτούν ιδιαίτερη σημασία σε έναν Στόλο ο οποίος για δεκαετίες ήταν υποχρεωμένος να διατηρεί σε υπηρεσία διαφορετικούς τύπους πλοίων και συστημάτων.
Η μεγάλη κίνηση της Σουηδίας
Και ενώ το ελληνικό πρόγραμμα βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη, μια νέα εξέλιξη έρχεται να αλλάξει συνολικά την εικόνα της οικογένειας FDI. Η συμφωνία που υπέγραψαν η Γαλλία και η Σουηδία για την απόκτηση τεσσάρων φρεγατών FDI από το σουηδικό Πολεμικό Ναυτικό αποτελεί μια από τις σημαντικότερες εξαγωγικές επιτυχίες του συγκεκριμένου τύπου πλοίου και ταυτόχρονα μια εξέλιξη με άμεσο ενδιαφέρον για την Ελλάδα.
Με τη σουηδική παραγγελία, η οικογένεια των FDI φτάνει πλέον τις 13 φρεγάτες, πέντε για το Γαλλικό Πολεμικό Ναυτικό, τέσσερις για το Ελληνικό Πολεμικό Ναυτικό και τέσσερις για το Σουηδικό.
Η Ελλάδα υπήρξε ο πρώτος εξαγωγικός πελάτης της FDI και ουσιαστικά η χώρα που άνοιξε τον δρόμο για την καθιέρωση της νέας γαλλικής φρεγάτας στη διεθνή αγορά. Η απόφαση της Σουηδίας επιβεβαιώνει ότι η σχεδίαση της Naval Group ξεπερνά πλέον τα όρια ενός γαλλοελληνικού προγράμματος και αποκτά χαρακτηριστικά μιας πραγματικής ευρωπαϊκής οικογένειας πολεμικών πλοίων. Και ο αριθμός των 13 Μονάδων μπορεί να μην είναι ο τελικός. Η Naval Group συνεχίζει να προωθεί την FDI σε άλλες χώρες, ενώ το γεγονός ότι τρία ευρωπαϊκά και συμμαχικά Πολεμικά Ναυτικά έχουν ήδη επιλέξει τον τύπο αυξάνει σημαντικά τις πιθανότητες νέων παραγγελιών.
Το ελληνικό ενδιαφέρον για την εξέλιξη του προγράμματος
Για το Πολεμικό Ναυτικό η σουηδική παραγγελία δεν αποτελεί μια απλή εμπορική επιτυχία της Naval Group. Έχει πολύ συγκεκριμένες και ουσιαστικές συνέπειες για ολόκληρο τον κύκλο ζωής των ελληνικών FDI.
Πρώτα από όλα αφορά την τεχνική υποστήριξη. Όσο μεγαλύτερος είναι ο αριθμός των πλοίων ενός τύπου που βρίσκεται σε υπηρεσία τόσο μεγαλύτερη είναι και η βιομηχανική βάση που απαιτείται για την υποστήριξή του. Κατασκευαστές υποσυστημάτων και ανταλλακτικών έχουν πλέον ισχυρότερο κίνητρο να διατηρούν ενεργές τις γραμμές παραγωγής τους για περισσότερα χρόνια. Για την Ελλάδα αυτό σημαίνει μικρότερο κίνδυνο μελλοντικών προβλημάτων στην εξεύρεση ανταλλακτικών και εξαρτημάτων. Ένα σύστημα που χρησιμοποιείται σε 13 ή και περισσότερα πλοία έχει πολύ μεγαλύτερη διάρκεια υποστήριξης από ένα σύστημα που χρησιμοποιείται σε μόλις τέσσερις μονάδες.
Ταυτόχρονα δημιουργούνται προϋποθέσεις για κοινές προμήθειες ανταλλακτικών, κοινά αποθέματα και ενδεχομένως καλύτερες τιμές μέσα από οικονομίες κλίμακας. Η Ελλάδα, η Γαλλία και η Σουηδία θα μπορούν στο μέλλον να εξετάσουν τη συνεργασία σε συγκεκριμένους τομείς υποστήριξης, ιδιαίτερα για συστήματα που είναι κοινά στις τρεις διαμορφώσεις.
Το μεγάλο κέρδος στην εκπαίδευση
Εξίσου σημαντικός είναι ο τομέας της εκπαίδευσης. Μέχρι σήμερα η Ελλάδα είχε ως βασικό εταίρο και σημείο αναφοράς το Γαλλικό Πολεμικό Ναυτικό. Με την είσοδο της Σουηδίας δημιουργείται πλέον μια πολύ μεγαλύτερη «κοινότητα χρηστών» της FDI. Οι τρεις χώρες μπορούν σταδιακά να αναπτύξουν κοινές εκπαιδευτικές δραστηριότητες, ανταλλαγές πληρωμάτων και τεχνικών, κοινά σχολεία αλλά και ασκήσεις στις οποίες οι FDI θα επιχειρούν μαζί. Κάθε Πολεμικό Ναυτικό θα αποκτά εμπειρία σε εντελώς διαφορετικό επιχειρησιακό περιβάλλον.
Οι ελληνικές FDI θα επιχειρούν κυρίως στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο, σε ένα ιδιαίτερα πυκνό και απαιτητικό επιχειρησιακό περιβάλλον. Οι γαλλικές μονάδες θα αναπτύσσονται στον Ατλαντικό, στη Μεσόγειο και σε αποστολές μεγάλων αποστάσεων, ενώ οι σουηδικές θα κληθούν να επιχειρήσουν κυρίως στη Βαλτική, όπου οι συνθήκες, οι αποστάσεις και οι απειλές είναι τελείως διαφορετικές.
Η ανταλλαγή εμπειρίας ανάμεσα σε τρία Πολεμικά Ναυτικά μπορεί να αποδειχθεί εξαιρετικά πολύτιμη. Τακτικές που αναπτύσσονται σε ένα επιχειρησιακό περιβάλλον μπορούν να αξιολογούνται και να προσαρμόζονται από τους υπόλοιπους χρήστες, ενώ τεχνικά προβλήματα που εντοπίζονται σε μία μονάδα μπορούν να αντιμετωπίζονται ταχύτερα σε ολόκληρο τον στόλο των FDI.
Κοινές αναβαθμίσεις και ομοιογένεια
Η μεγάλη βάση χρηστών αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία όταν το πρόγραμμα περάσει στην επόμενη φάση του κύκλου ζωής του, αυτή των αναβαθμίσεων. Τα πολεμικά πλοία παραμένουν σε υπηρεσία για τρεις ή ακόμη και τέσσερις δεκαετίες. Μέσα σε αυτό το διάστημα τα συστήματα μάχης, τα radar, οι επικοινωνίες, τα όπλα και κυρίως το λογισμικό τους θα χρειαστεί να αναβαθμιστούν πολλές φορές.
Όταν υπάρχουν δεκατρία ή περισσότερα πλοία της ίδιας οικογένειας, το κόστος ανάπτυξης μιας αναβάθμισης μπορεί να μοιραστεί σε πολύ μεγαλύτερο αριθμό μονάδων. Ταυτόχρονα, οι απαιτήσεις των χρηστών μπορούν να οδηγήσουν σε κοινές λύσεις, οι οποίες θα είναι οικονομικότερες και ταχύτερες στην εφαρμογή τους. Η ομοιογένεια δεν σημαίνει βέβαια ότι οι ελληνικές, γαλλικές και σουηδικές FDI θα είναι απολύτως ίδιες. Κάθε χώρα έχει διαμορφώσει τα πλοία με βάση τις δικές της επιχειρησιακές απαιτήσεις και έχει επιλέξει διαφορετικά όπλα ή επιμέρους συστήματα.
Όμως η βασική αρχιτεκτονική της πλατφόρμας, η φιλοσοφία λειτουργίας, μεγάλο μέρος των υποσυστημάτων και η λογική τεχνικής υποστήριξης είναι κοινά. Και αυτή ακριβώς η κοινή βάση είναι που δημιουργεί τις σημαντικές δυνατότητες συνεργασίας.
Ισχυρότερο και το ελληνικό βιομηχανικό αποτύπωμα
Η διεύρυνση του προγράμματος μπορεί να έχει θετική επίδραση και στην ελληνική αμυντική βιομηχανία. Ελληνικές εταιρείες έχουν ήδη ενταχθεί στην αλυσίδα εφοδιασμού της Naval Group και κατασκευάζουν τμήματα ή εξαρτήματα που προορίζονται για τις FDI. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν τα Ναυπηγεία Σαλαμίνας, τα οποία έχουν αναλάβει την κατασκευή προεξοπλισμένων blocks για το πρόγραμμα, αποκτώντας τεχνογνωσία και έναν σταθερό ρόλο στη γαλλική ναυπηγική αλυσίδα.
Όσο αυξάνεται ο αριθμός των FDI που κατασκευάζονται τόσο δημιουργούνται περισσότερες δυνατότητες για τις ελληνικές εταιρείες που έχουν ήδη πιστοποιηθεί ως προμηθευτές της Naval Group. Η σουηδική παραγγελία επομένως μπορεί να αποκτήσει σημασία και πέρα από το αμιγώς επιχειρησιακό επίπεδο. Για την Αθήνα, ζητούμενο παραμένει η ελληνική συμμετοχή στο πρόγραμμα να μην περιοριστεί στην κατασκευή των τεσσάρων ελληνικών πλοίων, αλλά οι εταιρείες που έχουν αποκτήσει τεχνογνωσία να συνεχίσουν να συμμετέχουν σε ολόκληρη την εφοδιαστική αλυσίδα των FDI.
