Η ώρα των αποφάσεων για τον Στρατό Ξηράς: Απειλή η γήρανση και η υποστελέχωση

Σε κρίσιμο σταυροδρόμι βρίσκεται ο Στρατός Ξηράς.

Δεν είναι μόνο η αδήριτη ανάγκη για ενίσχυση και αναβάθμιση του οπλοστασίου του, για την οποία έγιναν μεθοδικά βήματα. Έχει σημάνει, προ πολλού, η ώρα για την άμεση λήψη αλλά το κυριότερο για την εφαρμογή αποφάσεων που αφορούν στη βιωσιμότητα του σημαντικότερου οπλικού συστήματος που διαθέτει: το ανθρώπινο δυναμικό του.

Ο πολλαπλασιαστής ισχύος, όπως χαρακτηρίζεται το προσωπικό, είναι αντιμέτωπος με δυο μεγάλες απειλές: τη γήρανση και την υποστελέχωση. Σε πραγματικό χρόνο, καταγράφεται, με βάση τα πιο πρόσφατα στοιχεία, μια μείωση του άμεσα παρατασσόμενου δυναμικού κατά περίπου 12000 άτομα, από την συνολική μέση δύναμη .

Έξι είναι τα γενεσιουργά αίτια που τροφοδοτούν αυτήν τη μείωση:

α. Άδειες ανατροφής τέκνου, από τις οποίες περίπου 5000 άτομα τίθενται εκτός υπηρεσίας.
β. Στελέχη σε υπηρεσία γραφείου η ελαφράς υπηρεσίας, τα οποία υπολογίζονται σε περίπου 1000 άτομα.
γ. Υποχρεώσεις για προσωπικό σε ΕΛΔΥΚ ή συνδρομής ειρηνευτικών αποστολών – ΝΑΤΟ ακόμη 2500 στελέχη.
δ. Άοπλοι οπλίτες που ανέρχονται σε 2000 άτομα.
ε. Μαθητές Παραγωγικών Σχολών ΣΣΕ-ΣΜΥ περίπου 1200 άτομα.
στ. Μακρές αναρρωτικές άδειες τις οποίες έχουν λάβει για διαφορετικούς λόγους 300 άτομα.

«Γερνάνε» επίλεκτοι και απαραίτητοι «κρίκοι»

Προβληματισμό έως και ανησυχία προκαλούν τα στοιχεία που καταδεικνύουν την γήρανση του προσωπικού. Κυρίως στις κατηγορίες που στελεχώνουν επίλεκτα σώματα και μονάδες αιχμής.

Ναι μεν ο μέσος όρος ηλικίας του προσωπικού του Στρατού Ξηράς κατά το έτος 2017 ήταν τα 31 έτη. Όμως η επιμέρους αποτύπωση χτυπάει καμπανάκι:

α. Στα 37,5 έτη διαμορφώθηκε ο μέσος όρος ηλικίας των αξιωματικών
β. Στα 40 έτη των υπαξιωματικών ΕΜΘ.
γ. Στα 35 των υπαξιωματικών ΕΠ-ΟΠ
δ. Στα 23 έτη των Οπλιτών

Η αποκωδικοποίηση των παραπάνω στοιχείων καταδεικνύει ότι κύρια πηγή τροφοδοσίας του προσωπικού παραμένουν οι οπλίτες θητείας. Υπό αυτό το πρίσμα δικαιώνονται όσοι προέβλεπαν ως αρνητική την καθιέρωση της 9μηνης θητείας, προβλέποντας τις σημαντικές επιπτώσεις της στα ποσοστά επάνδρωσης. Ταυτόχρονα επικυρώνεται η πρόβλεψη σύμφωνα με την οποία δεν είναι εφικτή η διατήρηση των ΕΠΟΠ στα σημερινά επίπεδα.

Η διέξοδος

Υπό αυτά τα δεδομένα, αναδεικνύονται ως απαραίτητες προτάσεις, οι οποίες κατά περίπτωση δεν έτυχαν καθολικής αποδοχής. Ωστόσο η αποτύπωση της στιγμής, μα το κυριότερο, η προβολή στο μέλλον, δεν αφήνουν περιθώρια για επιλογές.

Μεταξύ αυτών είναι η πρόταση για στράτευση των γυναικών. Η ισχύουσα νομοθεσία (ν.705/1977) προβλέπει για τις Ελληνίδες στρατιωτικούς, υποχρεώσεις από το 20ο μέχρι το 32ο έτος της ηλικίας τους.

Όμως για την υποχρεωτική στράτευσή τους απαιτείται ειδική απόφαση του υπουργού Εθνικής ‘Αμυνας η οποία στην παρούσα φάση δεν υφίσταται. Σε εθελοντική βάση με κίνητρο τη μοριοδότηση σε μελλοντικούς διαγωνισμούς ΕΠΟΠ ή ΟΒΑ θα μπορούσε να καταστεί εφικτή η στράτευση των γυναικών.

Αύξηση θητείας

Από την άλλη μια καλή δεξαμενή θα μπορούσε να δημιουργηθεί από την αύξηση της στρατιωτικής θητείας. Η καθιέρωση 12μηνης θητείας θα επιφέρει μία αύξηση του ποσοστού της επάνδρωσης γύρω στο 30% σε κληρωτούς οπλίτες. Παρόλα αυτά ο προϋπολογισμός του ΓΕΣ για κάθε μήνα αύξησης της θητείας θα επιβαρύνει τις σχετικές πιστώσεις κατά 2.700.000 ευρώ περίπου.

Όμως αυτή δεν είναι μια μονοδιάστατη πρόταση. Γι’αυτό και στο θεσμό της θητείας προτείνονται επιπρόσθετα:

• Οι πρωτόκλητοι να υπηρετούν μειωμένη θητεία 10 μηνών ως κίνητρο μη αποφυγήςτε
• Οι στρατεύσιμοι που τυγχάνουν αναβολής να υπόκεινται σε επιπλέον θητεία 2 με 3 μήνες (11 ή 12 μήνες θητεία)
• Να καθιερωθεί σε εθελοντική βάση δυνατότητα παραμονής 3 μηνών με ανάλογη θέσπιση κινήτρων (ΟΒΑ, Οικονομική αποζημίωση , μόρια για ΕΠΟΠ ένταξη σε σχολε΄ς Πυροσβεστικής , Λιμενικού, μοριοδότηση στον ΑΣΕΠ, κ.λπ)
• Στράτευση μετά την ολοκλήρωση των σπουδών στο Λύκειο είτε υποχρεωτικά είτε σε εθελοντική βάση που θα περιόριζε το ποσοστό των απωλειών.

Η πρόσληψη ΕΠ-ΟΠ

Τούτων δοθέντων διαγράφεται ως απαραίτητη η πρόβλεψη για την κατ’ελάχιστον πρόσληψη ΕΠΟΠ ισάριθμη των αποχωρούντων λόγω αποστρατείας.
Ακόμη η πρόσλψη τουλάχιστον 3000 Οπλιτών Βραχείας Ανακατάταξης σε κάθε έτος έτσι ώστε σε λίγα χρόνια σε συνδυασμό με τα υπόλοιπα να επιτευχθεί ο στόχος. Πολιτική, δημοσιονομικά ουδέτερη, καθώς το οικονομικό κόστος θα ισοσκελιστεί με τις αποχωρήσεις των ΕΜΘ και ΕΠΟΠ.

Επιπλέον κρίνεται ως αναγκαία και η παράταση της παραμονής στο στράτευμα τουλάχιστον κατά 4 χρόνια Ανθυπασπιστών-Υπαξιωματικών
Από τις παραπάνω προτάσεις άμεση λύση στο πρόβλημα του διαθέσιμου προσωπικού μπορεί να δώσει η αύξηση της θητείας στους 12 μήνες, η καθολική στράτευση στα 18 και η στράτευση των γυναικών.

Είναι σαφές  ότι η εφαρμογή των προαναφερθέντων λύσεων θα επιφέρει ποικίλες αντιδράσεις. Άλλωστε  επηρεάζει τον οικογενειακό προγραμματισμό μεγάλου μέρους του πληθυσμού της χώρας. Στον αντίποδα όμως υπηρετεί μια πανθομολογούμενα υπέρτερη ανάγκη.