Του Κώστα Αλατζά
Την εικόνα του επιθετικού γείτονα και του κακού συμμάχου επιχειρεί η Άγκυρα να αποδώσει στην Ελλάδα, ισχυριζόμενη αναληθώς ότι τα τουρκικά αεροσκάφη «παρενοχλούνται» είτε από ελληνικά μαχητικά είτε εγκλωβίζονται από τα ρωσικής προελεύσεως αντιαεροπορικά συστήματα S-300 που βρίσκονται εγκατεστημένα στην Κρήτη.
Τα τουρκικά μέσα από χθες νωρίς το πρωί μεταδίδουν διαρκώς πληροφορίες ότι τουρκικά μαχητικά στις 23 Αυγούστου πετώντας δυτικά της Ρόδου σε διεθνή εναέριο χώρο και σε ύψος 10.000 ποδών «εγκλωβίστηκαν» από τα ραντάρ των S-300, χαρακτηρίζοντας την κίνηση αυτή «εχθρική». Μάλιστα η τουρκική πλευρά, μέσω ρεπορτάζ που μεταδίδουν φιλοκυβερνητικά ειδησεογραφικά δίκτυα, υποστηρίζει ότι τα τουρκικά αεροσκάφη βρέθηκαν στο στόχαστρο των ρωσικών αντιαεροπορικών πυραύλων.
Πηγές του υπουργείου Εθνικής Άμυνας και του ΓΕΕΘΑ διέψευσαν τους τουρκικούς ισχυρισμούς επισημαίνοντας ότι «την αναχαίτιση των τουρκικών αεροσκαφών που εισέρχονται χωρίς σχέδιο πτήσης στο FIR Αθηνών την κάνουν τα ελληνικά μαχητικά σύμφωνα με τους διεθνείς κανόνες». Επισημαίνουν δε ότι τη συγκεκριμένη ημέρα, που επικαλούνται οι Τούρκοι ότι εγκλωβίστηκαν τα αεροσκάφη τους, «δεν αυξήθηκε η ετοιμότητα των μονάδων αεράμυνας της χώρας και προφανώς δεν δόθηκε εντολή για από τον αρχηγό ΓΕΕΘΑ για αποδέσμευση των κανόνων εμπλοκής».
Όπως σας έχει ενημερώσει το OnAlert, η Τουρκία με τις δήθεν παρενοχλήσεις προσπαθεί να πείσει τους Συμμάχους ότι κακώς η ελληνική πολεμική αεροπορία αντιμετωπίζει τα τουρκικά αεροσκάφη ως άγνωστα ίχνη, τα αναγνωρίζει και τα αναχαιτίζει. Η τουρκική πλευρά η οποία εκτός του ότι αμφισβητεί το εύρος των ορίων του FIR Αθηνών (χονδρικά τα όρια του FIR ταυτίζονται με τα όρια της υφαλοκρηπίδας), θεωρεί ότι δεν είναι υποχρεωμένα τα αεροσκάφη της να καταθέτουν σχέδιο πτήσης στις ελληνικές αρχές για πτήσεις που αφορούν νατοϊκές ασκήσεις. Σημειώνεται βέβαια ότι τα τουρκικά μαχητικά δεν καταθέτουν σχέδιο πτήσης για καμία δραστηριότητά τους και για αυτό το λόγο τα τουρκικά αεροσκάφη αναγνωρίζονται και αναχαιτίζονται, όπως προβλέπουν οι διεθνείς κανόνες εναέριας κυκλοφορίας.
Η ιστορία των αντιαεροπορικών συστημάτων τύπου S-300
Η απόφαση για την απόκτηση των S-300 ελήφθη λίγο μετά την κρίση των Ιμίων, εν μέσω της διπλωματικής προσπάθειας του Ρίτσαρντ Χόλμπρουκ για επίλυση του Κυπριακού, αλλά και των διαπραγματεύσεων που γίνονταν εκείνη την εποχή για την ένταξη της Κύπρου στην Ευρωπαϊκή Ένωση και της Ελλάδας στην ΟΝΕ. Επί προεδρίας Γλαύκου Κληρίδη, Λευκωσία και Μόσχα υπέγραψαν τον Φεβρουάριο του 1997 το συμβόλαιο για την προμήθεια του αντιαεροπορικού συστήματος μεγάλους βεληνεκούς, ύψους 250 εκατομμυρίων ευρώ.
Από την πρώτη στιγμή Τουρκία, Ηνωμένες Πολιτείες και Μεγάλη Βρετανία δυσανασχέτησαν με την απόφαση του προέδρου Κληρίδη για την προμήθεια των S-300 και ζητούσαν επισήμως και ανεπισήμως τη μη εγκατάσταση των πυραύλων στο νησί. Όπως γραφόταν στον Τύπο της εποχής, ο Κύπριος πρόεδρος εφάρμοζε την «πολιτική του ενεργού ηφαιστείου». Σύμφωνα με αυτή, όταν μια κατάσταση είναι εκρηκτική τότε το διεθνές ενδιαφέρον είναι εντονότερο προκειμένου να μην εκραγεί το ηφαίστειο.
Η προμήθεια των ρωσικών πυραύλων ανέβασε το γεωπολιτικό θερμόμετρο σε Λευκωσία, Αθήνα, Ουάσιγκτον, Μόσχα Λονδίνο και Βρυξέλλες. Η ελληνική κυβέρνηση στο προσκήνιο εμφανιζόταν να στηρίζει πολιτικά την Κύπρο, αν και διαφαινόταν ότι το έκανε μετά μεγάλης δυσκολίας, καθώς ο τότε πρωθυπουργός Κώστας Σημίτης και υπουργός Εξωτερικών Θεόδωρος Πάγκαλος είχαν διαφορετική άποψη από τη Λευκωσία. Θεωρούσαν ότι η απόκτηση των S-300 θα όξυνε τις ήδη τεταμένες ελληνοτουρκικές σχέσεις και θα έθεταν σε κίνδυνο τις ενταξιακές διαπραγματεύσεις της Κύπρου καθώς και την πορεία της χώρας στην ΟΝΕ.
Τελικώς, μετά από έντονο παρασκήνιο και με τις σχέσεις Αθήνας -Λευκωσίας να δοκιμάζονται, συμφωνήθηκε, λαμβάνοντας μάλιστα την έγκριση των ΗΠΑ και του NATO, να εγκατασταθούν οι πύραυλοι στην Κρήτη. Οι S-300 μεταφέρθηκαν σε στρατιωτική μονάδα στο Τυμπάκι, τον Μάρτιο του 1999 και περίπου έναν χρόνο αργότερα εντάχθηκαν στο οπλοστάσιο της Πολεμικής Αεροπορίας. Τυπικώς όμως οι ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις απέκτησαν τους πυραύλους το 2007.
Η μοναδική βολή
Στα τέλη του 2011 αποφασίστηκε από το ΓΕΕΘΑ ότι τα οπλικά συστήματα που διαθέτει η χώρα δεν αρκεί να είναι ενταγμένα μόνο στο ελληνικό οπλοστάσιο αλλά και να πιστοποιείται διαρκώς η επιχειρησιακή τους ετοιμότητα με βολές. Η πρώτη και μάλλον και μοναδική μέχρι σήμερα εκτόξευση βλήματος από το αντιαεροπορικό σύστημα S-300 που πραγματοποιήθηκε τον Δεκέμβριο του 2013 στο πεδίο βολής Κρήτης. Χειριστές του Σταθμού Καθοδήγησης Πυραύλων (Multi-channel Missile Guidance Station-MMGS) εντόπισαν, εγκλώβισαν και κατέρριψαν εναέριο στόχο , ο οποίος είχε εκτοξευθεί για τις ανάγκες της βολής.
Η δοκιμαστική βολή έγινε παρουσία της πολιτικής και στρατιωτικής ηγεσίας του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας και είκοσι δύο ακολούθων Άμυνας ξένων συμμαχικών χωρών, καθώς ήταν η πρώτη φορά που σε στρατιωτική άσκηση χρησιμοποιήθηκε οπλικό σύστημα μη νατοϊκής προελεύσεως. Σημειώνεται ότι οι ελληνικοί S-300 PMU1 έχουν εμβέλεια εμπλοκής στόχων έως και 150 χιλιόμετρα, ενώ τα ραντάρ μπορούν να εντοπίσουν απειλές στα 300 χιλιόμετρα.
Τα κύρια συγκροτήματα μιας μονάδας πυρός είναι:
- Όχημα Διοίκησης και Ελέγχου (Command Post/CP)
- Ραντάρ Επιτήρησης (All-Round Surveillance Radar/RSR)
- Ραντάρ Ανίχνευσης Τομέα (Sector Scanning Radar/SSR)
- Σταθμός Καθοδήγησης Πυραύλων (Multi-channel Missile Guidance Station/MMGS)
- Εκτοξευτές Πυραύλων (Launchers)
- Φορτωτές Εκτοξευτών (Transporter Loader-Launchers/TTL)
- Πύραυλοι Ε/Α τύπου 48Ν6Ε
Η σημερινή κατάσταση των S-300
Σήμερα οι S-300 είναι ενταγμένοι στο εθνικό σύστημα αεράμυνας, ωστόσο εξακολουθούν να μην είναι διασυνδεδεμένοι με τα υπόλοιπα συστήματα νατοϊκής προέλευσης που διαθέτει η χώρα. Όπως επισημαίνουν έμπειροι απόστρατοι αξιωματικοί της ΠΑ αυτό δε σημαίνει ότι οι S-300 δεν μπορούν να είναι επιχειρησιακά διαθέσιμοι, παρά τα προβλήματα που εξ’ αρχής παρουσιάζονται στην τεχνική υποστήριξη τους από τη ρωσική Rosoborοnexport.
Οι S-300 επανέρχονται από την Άγκυρα στο προσκήνιο προφανώς στην προσπάθειά της να πείσει τη Δύση ότι δεν είναι η μοναδική νατοϊκή χώρα που χρησιμοποιεί ρωσικά οπλικά συστήματα, ανταγωνιστικά των αμερικανικών Patriot. Η διαφορά είναι ότι η Ελλάδα δεν αγόρασε ποτέ τους S-300 σε αντίθεση με τη Τουρκία που προμηθεύτηκε από τη Ρωσία του S-400.
Φωτογραφίες αρχείου Intime News
