*Του Κώστα Σαρικά
Το 2028 αναμένεται να παραληφθεί από το Πολεμικό Ναυτικό η πρώτη εκσυγχρονισμένη φρεγάτα MEKO έπειτα από το πρόγραμμα αναβάθμισης με την τέταρτη και τελευταία φρεγάτα να παραδίδεται στον Στόλο έως το 2030.
Ο εκσυγχρονισμός των φρεγατών τύπου MEKO κλάσης «ΥΔΡΑ» μπαίνει πλέον στην τελική ευθεία, καθώς σήμερα περνά από το ΚΥΣΕΑ, μεταξύ άλλων προγραμμάτων που θα τεθούν προς έγκριση.
Μετά από χρόνια καθυστερήσεων, αναμονής, αλλαγών σχεδιασμού και δισταγμών, το Πολεμικό Ναυτικό προχωρά σε μία από τις σημαντικότερες φάσεις του εξοπλιστικού του σχεδιασμού.
Ένα πρόγραμμα που είχε αρχικά υπολογιστεί στα 900 εκατομμύρια ευρώ, αλλά μετά από αυστηρή επανεξέταση και ορθολογική αξιολόγηση των πραγματικών επιχειρησιακών αναγκών, περιορίστηκε στα 290 εκατομμύρια ευρώ. Θα ακολουθήσει η εκτέλεση προγραμμάτων εκσυγχρονισμού οπλικών συστημάτων για τα οποία θα απαιτηθούν επιπλέον κονδύλια.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, οι πρώτες συμβάσεις αναμένεται να υπογραφούν έως το φθινόπωρο, με έναρξη εργασιών στις αρχές του 2026, ώστε σε δύο χρόνια να ολοκληρωθούν οι εργασίες στο πρώτο πλοίο. Με δεδομένη την παλαιότητα των φρεγατών MEKO, ο εκσυγχρονισμός της πρώτης φρεγάτας κρίνεται καθοριστικής σημασίας για την ολοκλήρωση του προγράμματος.
Η τεχνική φιλοσοφία του εκσυγχρονισμού
Ο εκσυγχρονισμός των φρεγατών MEKO θα γίνει σε δύο φάσεις.
Στην πρώτη, θα εκσυγχρονιστούν η «καρδιά» και το «μυαλό» των πλοίων, δηλαδή το Κέντρο Διοίκησης Μάχης, οι αισθητήρες, τα ραντάρ και τα ηλεκτρονικά συστήματα.
Στη δεύτερη, οι μηχανολογικές παρεμβάσεις, που περιλαμβάνουν μηχανές, συστήματα πρόωσης και βοηθητικά μηχανήματα. Ο διαχωρισμός κρίθηκε απαραίτητος ώστε να διασφαλιστεί η επιχειρησιακή διαθεσιμότητα των πλοίων καθ’ όλη τη διάρκεια των εργασιών.
Ο εκσυγχρονισμός των τεσσάρων πλοίων θα πραγματοποιηθεί από κοινού στον Ναύσταθμο Σαλαμίνας και στα Ναυπηγεία Σκαραμαγκά. Η προηγούμενη εμπλοκή τους στις MEKO, η διαθέσιμη τεχνογνωσία και οι κατάλληλες υποδομές τους δίνουν σημαντικό πλεονέκτημα, ενώ η επανεκκίνησή τους αποτελεί στρατηγική επιλογή για την ενίσχυση της εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας.
Πίσω από το τεχνικό σκέλος του εκσυγχρονισμού, βρίσκεται μία νέα Task Force που έχει συγκροτηθεί από το Πολεμικό Ναυτικό, με Έλληνες επιστήμονες και εξειδικευμένα στελέχη, ώστε να λειτουργεί ως τεχνικός σύμβουλος και επιτηρητής υλοποίησης. Στόχος, η διασφάλιση ποιότητας, ακρίβειας και χρονοδιαγραμμάτων σε ένα έργο υψηλής πολυπλοκότητας.
Το άλμα με το ραντάρ NS-110 AESA
Η κορωνίδα της αναβάθμισης είναι το νέο κύριο ραντάρ NS-110 AESA 4D της Thales, μέσω πιστοποιημένης ελληνικής εταιρείας. Πρόκειται για αισθητήρα τεχνολογίας αιχμής, με δυνατότητα εντοπισμού εναέριων στόχων στα 280 χλμ. και στόχων επιφανείας στα 80 χλμ., ενώ μπορεί να παρακολουθεί ταυτόχρονα έως και 1.000 στόχους.
Συγκριτικά, το υπάρχον ραντάρ των MEKO είχε εμβέλεια μόλις 80 χλμ. στον αέρα και 40 στην επιφάνεια, με περιορισμένη δυνατότητα ταυτόχρονης διαχείρισης απειλών.
Νέο Κέντρο Διοίκησης Μάχης TACTICOS II
Η «καρδιά» των MEKO θα είναι το TACTICOS II, ένα πλήρως ψηφιακό Κέντρο Διοίκησης Μάχης, αναβαθμισμένη εκδοχή αυτού που ήδη λειτουργεί με επιτυχία στις πυραυλακάτους Super Vita.
Το TACTICOS II συνδέεται με όλους τους αισθητήρες, επεξεργάζεται δεδομένα, αξιολογεί απειλές και κατευθύνει όπλα με απόλυτη ταχύτητα και ακρίβεια.
Ελληνικό Σύστημα Ηλεκτρονικού Πολέμου «ΚΕΝΤΑΥΡΟΣ»
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η ενσωμάτωση του ελληνικής ανάπτυξης Συστήματος Ηλεκτρονικού Πολέμου «ΚΕΝΤΑΥΡΟΣ» σε naval διαμόρφωση.
Το σύστημα της ΕΑΒ έχει ήδη δοκιμαστεί επιχειρησιακά στην Ερυθρά Θάλασσα, με επιτυχείς αναχαιτίσεις drones των Χούθι. Μαζί με νέο ηλεκτρο-οπτικό σύστημα και σύγχρονες επικοινωνίες, οι MEKO αποκτούν δυνατότητες πολλαπλών επιπέδων προστασίας και ανίχνευσης.
ESSM Block II: Το νέο όπλο των MEKO
Στον τομέα του οπλισμού, οι MEKO θα εξοπλιστούν με τα νέα βλήματα ESSM Block II, που διαθέτουν εμβέλεια άνω των 50 χιλιομέτρων και ταχύτητα πάνω από 4 mach.
Με πολλαπλές μεθόδους καθοδήγησης και δυνατότητα εμπλοκής εναέριων στόχων υψηλής ταχύτητας και χαμηλού ίχνους, όπως UAV και πυραύλους cruise, η φρεγάτα αποκτά πολλαπλασιαστή ισχύος.
CIWS και ψηφιακό πυροβόλο
Ο σχεδιασμός περιλαμβάνει, επίσης, την τοποθέτηση διπλού CIWS, πιθανώς συνδυασμού Phalanx και RAM, καθώς και την ψηφιοποίηση του πυροβόλου των 5 ιντσών, ενισχύοντας τις δυνατότητες εγγύς προστασίας απέναντι σε κορεσμένες επιθέσεις.
Τα συγκεκριμένα, πάντως, προγράμματα δεν ανήκουν στο βασικό «πακέτο» εκσυγχρονισμού και πρόκειται να προχωρήσουν στη συνέχεια με αποδέσμευση επιπλέον κονδυλίων για ξεχωριστές συμβάσεις.
Οι MEKO ως πυλώνας του Στόλου
Οι φρεγάτες MEKO, με την ολοκλήρωση του εκσυγχρονισμού, αποκτούν νέα επιχειρησιακή ζωή και παραμένουν πυλώνας του Στόλου, ακόμη και με την ένταξη των νέων Belharra και την πιθανή απόκτηση τεσσάρων FREMM από την Ιταλία.
Η σταδιακή αναβάθμιση των MEKO προσθέτει κρίσιμες δυνατότητες στο Πολεμικό Ναυτικό, επιτρέποντας ευέλικτες και πολυεπίπεδες επιχειρήσεις στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, σε ένα από τα πιο εύφλεκτα γεωπολιτικά περιβάλλοντα του πλανήτη.
