Μετά τις επιτυχημένες βολές των SPIKE από Μονάδες του Πολεμικού Ναυτικού, το επόμενο μεγάλο ορόσημο για την ένταξη των ισραηλινών κατευθυνόμενων βλημάτων στο ελληνικό οπλοστάσιο τοποθετείται εντός του Δεκεμβρίου. Αυτή τη φορά στο επίκεντρο βρίσκονται ένα αναβαθμισμένο επιθετικό ελικόπτερο Apache AH-64A+ και ένα εποχούμενο σύστημα του Στρατού Ξηράς, που προγραμματίζεται να πραγματοποιήσουν τις πρώτες βολές τους σε δύο διαφορετικά πεδία.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες του OnAlert, η βολή από το Apache προγραμματίζεται στο πεδίο βολής Καράβια, στο Μυρτώο Πέλαγος, ενώ η εκτόξευση από τον επίγειο φορέα θα πραγματοποιηθεί στο Πεδίο Βολής Κρήτης.
Οι δύο δραστηριότητες αποτελούν καθοριστικά βήματα για την πιστοποίηση του όπλου στους αντίστοιχους ελληνικούς φορείς και τη μετάβαση από την εγκατάσταση και την εκπαίδευση στην επιχειρησιακή αξιοποίηση.
Η σημασία τους ξεπερνά την προσθήκη ενός ακόμη πυραύλου. Με τους SPIKE NLOS, ελικόπτερα και επίγειες Μονάδες αποκτούν δυνατότητα προσβολής στόχων πέρα από την άμεση οπτική επαφή, με εικόνα από τον ίδιο τον πύραυλο και δυνατότητα παρέμβασης του χειριστή κατά τη διάρκεια της πτήσης.
Από τις κανονιοφόρους στα Apache
Οι βολές αποδοχής της 21ης Οκτωβρίου στο Βόρειο Κρητικό Πέλαγος έδωσαν την πρώτη ισχυρή εικόνα της νέας δυνατότητας του Πολεμικού Ναυτικού. Ελληνική κανονιοφόρος τύπου «Μαχητής» και Σκάφος Ανορθόδοξου Πολέμου Mark V πραγματοποίησαν εκτοξεύσεις στο πλαίσιο δραστηριότητας στην οποία συμμετείχαν και μονάδες του ισραηλινού Ναυτικού.
Οι βολές αφορούσαν βλήματα SPIKE NLOS και SPIKE ER. Πρόκειται για διαφορετικά μέλη της ίδιας οικογένειας, με διαφορετικά χαρακτηριστικά και εφαρμογές, τα οποία ενισχύουν την ισχύ πυρός των μικρών μονάδων επιφανείας.
Πλέον, το ενδιαφέρον στρέφεται στην εναέρια και στην επίγεια εφαρμογή του NLOS. Η επιτυχία της ναυτικής δραστηριότητας αποτελεί σημαντικό προηγούμενο για την πορεία του συνολικού προγράμματος. Κάθε φορέας, όμως, απαιτεί τη δική του διαδικασία ελέγχων, καθώς η εκτόξευση από ελικόπτερο και η αξιοποίηση από όχημα έχουν διαφορετικές τεχνικές και επιχειρησιακές απαιτήσεις.
Το κρίσιμο βήμα στα Καράβια
Για την Αεροπορία Στρατού, η προγραμματισμένη βολή συνδέεται άμεσα με την προσπάθεια αναβάθμισης των Apache «Alpha». Τα ελικόπτερα παραμένουν πολύτιμα για την υποστήριξη των χερσαίων δυνάμεων, αλλά η εξέλιξη των απειλών επιβάλλει καλύτερα συστήματα παρατήρησης και δυνατότητα πλήγματος από μεγαλύτερη απόσταση.
Το OnAlert έχει καταγράψει την πορεία των εργασιών στην Αλεξάνδρεια Ημαθίας, όπου εξελίσσεται η συνεργασία των ισραηλινών τεχνικών με το προσωπικό της Αεροπορίας Στρατού. Το πρόγραμμα εκσυγχρονισμού αφορά 19 AH-64A+, ενώ ο σχεδιασμός για την ενσωμάτωση των SPIKE NLOS προβλέπει τον εξοπλισμό εννέα ελικοπτέρων.
Η αναβάθμιση των ηλεκτροοπτικών και ηλεκτρονικών συστημάτων από την Elbit Systems και η προσθήκη του όπλου της Rafael υπηρετούν συμπληρωματικές ανάγκες. Το πλήρωμα χρειάζεται καλύτερη εικόνα για να αναγνωρίζει και να αξιολογεί όσα συμβαίνουν στο πεδίο. Χρειάζεται επίσης ένα όπλο που να του επιτρέπει να αξιοποιεί την πληροφορία σε μεγαλύτερο βάθος.
Η βολή στα Καράβια θα αποτελέσει τη δοκιμασία του συνδυασμού ελικοπτέρου, εξοπλισμού και πυραύλου με πραγματικό πυρομαχικό. Από την προετοιμασία έως την εκτόξευση και την παρακολούθηση της εμπλοκής, το ζητούμενο είναι η ορθή λειτουργία ολόκληρου του συστήματος.
Τι αλλάζει για το πλήρωμα του Apache
Τα αρχικά NLOS προέρχονται από τη φράση Non-Line-of-Sight και περιγράφουν το βασικό χαρακτηριστικό του όπλου. Ο φορέας μπορεί να εκτοξεύσει εναντίον στόχου με τον οποίο δεν διατηρεί άμεση οπτική επαφή, αξιοποιώντας την ηλεκτροοπτική καθοδήγηση και τη ζεύξη δεδομένων του πυραύλου.
Ο SPIKE NLOS διαθέτει αισθητήρες ημέρας και υπερύθρων. Μέσω αμφίδρομης ραδιοζεύξης, η εικόνα του ερευνητή μεταφέρεται στον χειριστή, ενώ προς το βλήμα αποστέλλονται εντολές. Η Rafael περιγράφει δυνατότητες αλλαγής στόχου και διακοπής της εμπλοκής κατά την πτήση, διατηρώντας τον άνθρωπο στη διαδικασία λήψης της τελικής απόφασης.
Για το πλήρωμα αυτό σημαίνει μεγαλύτερο έλεγχο στην εξέλιξη της αποστολής. Η εικόνα που λαμβάνει μπορεί να βοηθήσει στην επιβεβαίωση του στόχου και στην επανεκτίμηση της κατάστασης, εφόσον έχουν αλλάξει οι συνθήκες από τη στιγμή της εκτόξευσης.
Επιχειρησιακά, η μεγαλύτερη απόσταση προσβολής διευρύνει τις επιλογές του Apache. Η δυνατότητα αυτή έχει ιδιαίτερη αξία σε ένα περιβάλλον όπου το επιθετικό ελικόπτερο αντιμετωπίζει πυκνότερη επιτήρηση και περισσότερα αντιαεροπορικά μέσα. Δεν εξαλείφει τον κίνδυνο, αλλά προσφέρει πρόσθετη ευελιξία στον σχεδιασμό της αποστολής.
Ο νέος πύραυλος συμπληρώνει το υφιστάμενο οπλοστάσιο. Το πυροβόλο, οι ρουκέτες και οι Hellfire διατηρούν τους ρόλους τους, ενώ ο SPIKE NLOS προσθέτει μια διαφορετική επιλογή για εμπλοκές μεγαλύτερης απόστασης και για στόχους που βρίσκονται πέρα από την άμεση θέα του φορέα.
Το βεληνεκές και η ελληνική διαμόρφωση
Η εμβέλεια αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα χαρακτηριστικά της οικογένειας SPIKE NLOS, απαιτεί όμως διάκριση ανάμεσα στις εκδόσεις. Στο τεχνικό υλικό της Rafael για σύστημα πέμπτης γενιάς αναφέρεται βεληνεκές έως 32 χιλιόμετρα. Στο νεότερη ενημέρωση για ελικόπτερα, η κατασκευάστρια δίνει δυνατότητα προσβολής έως 50 χιλιόμετρα.
Τα στοιχεία αυτά περιγράφουν τις αντίστοιχες προσφερόμενες διαμορφώσεις. Η μέγιστη επίδοση του νεότερου προϊόντος δεν μπορεί να αποδίδεται αυτομάτως στα ελληνικά ελικόπτερα χωρίς επιβεβαίωση της έκδοσης των βλημάτων και του εγκατεστημένου εξοπλισμού.
Η ουσία για την Αεροπορία Στρατού βρίσκεται στη δυνατότητα πλήγματος πέρα από την άμεση οπτική επαφή, με ακρίβεια και έλεγχο κατά την πτήση. Αυτά είναι τα χαρακτηριστικά που δίνουν νέο περιεχόμενο στην αναβάθμιση των Apache και αυξάνουν την αξία των ελικοπτέρων για τα επόμενα χρόνια.
Η επίγεια βολή στην Κρήτη
Αντίστοιχη σημασία έχει η προγραμματισμένη βολή από όχημα του Στρατού Ξηράς στο Πεδίο Βολής Κρήτης. Εδώ το ενδιαφέρον αφορά την αξιοποίηση του πυραύλου από επίγειο εκτοξευτή, με το προσωπικό να χειρίζεται τον εξοπλισμό ελέγχου και να παρακολουθεί την εικόνα της εμπλοκής από τον σταθμό του συστήματος.
Η εποχούμενη εγκατάσταση συνδυάζει το κατευθυνόμενο βλήμα με τη δυνατότητα μεταφοράς του εκτοξευτή. Η αξία της βρίσκεται στην ευελιξία που προσφέρει στις Μονάδες και στην προσθήκη πυρών ακριβείας σε αποστάσεις μεγαλύτερες από εκείνες πολλών συμβατικών αντιαρματικών μέσων.
Το σύστημα περιλαμβάνει τον εκτοξευτή, τον εξοπλισμό ελέγχου πυρός, τη θέση χειρισμού και τις επικοινωνίες που υποστηρίζουν τη λειτουργία του. Επομένως, η αξιολόγηση της βολής αφορά περισσότερα από την πτήση του πυραύλου. Περιλαμβάνει την προετοιμασία του πληρώματος και τη συνεργασία των επιμέρους συστημάτων έως την ολοκλήρωση της διαδικασίας.
Ο SPIKE NLOS έχει σχεδιαστεί για διαφορετικές κατηγορίες στόχων. Η οικογένεια διαθέτει επιλογές πολεμικών κεφαλών για τεθωρακισμένα, κατασκευές και άλλους στόχους, ανάλογα με την έκδοση και τη διαμόρφωση. Η δυνατότητα αυτή διευρύνει τις εφαρμογές του πέρα από την κλασική αντιαρματική αποστολή, χωρίς να σημαίνει ότι κάθε χρήστης έχει παραλάβει όλες τις διαθέσιμες επιλογές.
Τα πρώτα συστήματα στα νησιά
Όπως είχε αποκαλύψει το OnAlert, τα πρώτα εποχούμενα συστήματα έχουν ήδη φτάσει στα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου, ενώ έχει προηγηθεί η έναρξη της εκπαίδευσης χειριστών στον Αυλώνα. Η εξέλιξη μεταφέρει σταδιακά το βάρος από την παραλαβή στην ουσιαστική ένταξη του νέου όπλου στις Μονάδες.
Για τους νησιωτικούς Σχηματισμούς, η προσθήκη πυρών ακριβείας μεγαλύτερου βεληνεκούς ενισχύει τις διαθέσιμες επιλογές. Η γεωγραφία του Αιγαίου, οι περιορισμένοι χώροι και η συνύπαρξη χερσαίου και θαλάσσιου περιβάλλοντος καθιστούν ιδιαίτερα σημαντική την αξιόπιστη αναγνώριση όσων παρακολουθούνται.
Γι’ αυτό η αποτελεσματικότητα του συστήματος συνδέεται με την ποιότητα της πληροφορίας που φτάνει στο πλήρωμα. Η ύπαρξη ενός σύγχρονου πυραύλου δεν αρκεί από μόνη της. Απαιτούνται εκπαίδευση, κατάλληλες διαδικασίες, λειτουργικές επικοινωνίες και σαφής συντονισμός με τα μέσα επιτήρησης.
Η συνεργασία με αισθητήρες και άλλα μέσα αποτελεί πεδίο στο οποίο θα κριθεί η μελλοντική αξιοποίηση του όπλου. Ωστόσο, η παρουσία διαφορετικών συστημάτων στο ελληνικό οπλοστάσιο δεν συνεπάγεται αυτομάτως ότι όλα ανταλλάσσουν δεδομένα μεταξύ τους. Η διασύνδεση απαιτεί συγκεκριμένη τεχνική υλοποίηση και δοκιμές.
Η ίδια απαίτηση ισχύει και για την τεχνική υποστήριξη. Η διαθεσιμότητα του οχήματος ή του ελικοπτέρου πρέπει να συνοδεύεται από διαθεσιμότητα του εξοπλισμού του όπλου, σωστή συντήρηση και προσωπικό που μπορεί να εντοπίζει εγκαίρως προβλήματα. Η απόκτηση της δυνατότητας είναι η αρχή. Η διατήρησή της σε βάθος χρόνου είναι εκείνη που θα καθορίσει πόσο σταθερά μπορεί να υπολογίζει σε αυτήν ο επιχειρησιακός σχεδιασμός.
Παράλληλα, η κοινή οικογένεια πυραύλων δημιουργεί περιθώριο ανταλλαγής εμπειρίας μεταξύ των Κλάδων, ιδιαίτερα σε θέματα εκπαίδευσης και υποστήριξης. Οι διαφορετικοί φορείς διατηρούν τις ιδιαιτερότητές τους, αλλά η γνώση από τις πραγματικές βολές μπορεί να βοηθήσει στην καλύτερη κατανόηση του συστήματος και στην προετοιμασία του προσωπικού που θα ακολουθήσει.
Από τη βολή στην επιχειρησιακή χρήση
Οι δοκιμές του Δεκεμβρίου προγραμματίζονται ως σημαντικοί σταθμοί μιας διαδικασίας που έχει συνέχεια. Μετά την αξιολόγηση των αποτελεσμάτων, το βάρος περνά στην εμπέδωση των διαδικασιών από τα πληρώματα και στην αξιοποίηση του συστήματος μέσα από ασκήσεις.
Η εκπαίδευση χρειάζεται να καλύπτει την αναγνώριση, τη λήψη αποφάσεων και τη συνεργασία του προσωπικού, πέρα από τον χειρισμό των οθονών. Στο σύγχρονο πεδίο, η πληροφορία μεταβάλλεται γρήγορα και το πλήρωμα καλείται να την αξιολογήσει σωστά, διατηρώντας έλεγχο στην εξέλιξη της εμπλοκής.
Μετά τις κανονιοφόρους και τα Mark V, τα Apache και οι επίγειοι φορείς αναμένεται να προσθέσουν το επόμενο κεφάλαιο στην ελληνική διαδρομή των SPIKE. Οι προγραμματισμένες εκτοξεύσεις στα Καράβια και στην Κρήτη θα δείξουν στην πράξη την πρόοδο δύο προγραμμάτων που συνδέονται με την ίδια ανάγκη. Την ενίσχυση των Ενόπλων Δυνάμεων με ελεγχόμενα πυρά ακριβείας, σε μεγαλύτερη απόσταση και με περισσότερες επιλογές για τα πληρώματα.
